Ka një arsye pse disa të vërteta nuk thuhen me zë të lartë në Shqipëri. Jo sepse nuk ekzistojnë. Por sepse shumë njerëz kanë zgjedhur të mos flasin. Disa nga frika. Disa nga interesi. Disa sepse janë bërë pjesë e një mekanizmi që i mban të lidhur, patronazhistë që nuk guxojnë as të mendojnë ndryshe, jo më të flasin apo të ngrihen.
Dhe kur dikush del nga kjo radhë dhe e thotë troç, reagimi është i menjëhershëm: sulm.
Kjo ndodhi në emisionin “Rrethi Katror” në “Top Channel”, kur influencuesja 23-vjeçare Rizarta Hoxha, pjesë e panelit ku përfaqëson rininë, nuk bëri asgjë tjetër veçse artikuloi atë që një brez i tërë po përjeton çdo ditë:
“Një pjesë e madhe e shoqërisë time po largohet nga Shqipëria, është edhe thirrja në fund: “Rizarta largohu edhe ti”. Shumë e trishtë që vendi ku kam lindur s’më meriton mua, apo unë nuk i përkas vendit ku kam lindur dhe nuk dua kthej në histori personale sepse ky është një fenomen kombëtar.
Shqipëria po vuan nga mungesa e profesionistëve. Degët e arsimit; matematika, fizika, gjuhë letërsia, kimia po boshatisen sepse dhe ata studentë që i zgjedhin dhe dalin me rezultate të larta, në fund të shkollimit largohen nga Shqipëria.
Ne prodhojmë më shumë diploma sesa profesionistë, sepse njerëzit largohen. Nuk largohen vetëm nga mungesa e parave, largohen nga mungesa e meritokracisë dhe nga mungesa e karrierës. Nqs unë do kisha një arsye për t’u larguar nga vendi im, do largohesha sepse nuk vlerësohem
Shqipëria nuk i vlerëson njerëzit e formuar, njerëzit me tru. Shqipëria është shumë herë më e varfër në tru, sesa në para. Albatrosi thotë që Shqipëria është zhvilluar, por ndërkohë ne kemi numrin më të vogël të mjekëve në Europë.
Nqs Europa ka 3.5 mjekë për 1000 banorë, Shqipëria ka 1.2 mjekë për 1000 banorë. Inxhinierët janë larguar. Cilësia e mësuesëve është për të dëshiruar. Ata që nuk e dinë historinë, janë të destinuar ta përsërisin dhe ne po përsërisim një diktaturë të heshtur.”
Këto janë fjali që nuk lënë shumë vend për interpretim. Ose i kundërshton me argument, ose i shmangesh. Në studio u zgjodh opsioni i dytë.
Albatros Rexhaj reagoi shkurt, prerë, pa hyrë në asnjë nga pikat që u ngritën:
“Nëse do me ik, ik. Llafe të kota. ‘Shqipëria’ është e keqe. Ki kujdes moj çfarë flet. Zhvillimi në Shqipëri është i matshëm, i prekshëm. Shko në Maqedoni, koha është ndal. Shko në Ohër, nuk gjen një restorant me një tualet të hajrit. Në anën shqiptare edhe tualeti është ndryshe.”
Debati për boshatisjen e universiteteve dhe mungesën e mjekëve përfundoi tek tualetet.
Bledi Mane nuk u ndal shumë larg të njëjtit nivel:
“Ti po flet si Jorida Tabaku para komisionit parlamentar. Je infektuar dhe ti nga mania që po lavdërove malin, detin, fushën në Shqipëri dhe një biznes të ndershëm, ti je patronazhist. Të duash atdheun është detyrë njerëzore. Po ik mi goc, pse nuk ikën ti personalisht?”
“E dëgjove çfarë logjike? Ky vend nuk ka trena. Po kush nga moshatarët e tu do hipte në tren? Si do dalësh ti në ‘Bllok’, me tren? Na çmendët! Këtej nxirrni sushi, këtej shani Shqipërinë. Këtej në plazhet e Dhërmiut, këtej shani Shqipërinë.”
Asnjë fjalë për meritokracinë. Asnjë fjalë për ikjen masive. Asnjë fjalë për faktet. Vetëm presion: nëse nuk të pëlqen, ik. Dhe kjo është pikërisht ajo që po ndodh.
Sepse një pjesë e shoqërisë është dorëzuar pa nisur. Një pjesë tjetër është futur në rresht, patronazhistë që nuk guxojnë as të flasin, jo më të veprojnë, të kundërshtojnë, të ngrihen. Dhe në mes është një brez që nuk pranon më të presë.
Kjo është arsyeja pse kjo e vërtetë, e shprehur nga një qytetar që s’i përket politikës, dhemb. Sepse është një realitet që po boshatis vendin çdo ditë. Sepse është më e lehtë të thuash “ik” sesa të pranosh arsyet pse po ikin të gjithë…
