Nuk ka shqiptar që nuk e ka dëgjuar apo nuk e ka kërcyer të paktën një herë vallen e Tropojës. Kjo valle është po e aq e lashtë sa popullsia e kësaj krahine dhe pikërisht këtu qëndron i gjithë origjinaliteti i saj. Vallja e Tropojës është shpallur nga Ministria e Kulturës dhe Akademia e Shkencave si pjesë e listës së kryeveprave të Trashëgimisë Kulturore jo materiale. Madje prej tre vitesh po flitet që vallja të bëhet pjesë edhe e UNESCO-s si pasuri e çmuar kulturore.
Rruga drejt UNESCO-s
Etnokoreografi tropojan, Skënder Haklaj, i cili po përgatit të gjithë dosjen që kërcimi i Tropojës të bëhet pjesë e UNESCO-s ka treguar se janë ende në punë e sipër për këtë gjë, por pandemia i ka penguar disi.
“Është fat i madh që ministria e ka marrë në dorë, dje pata takim me zv/ministren për këtë punë, është akorduar fondi, është caktuar grupi i punës shkencore që duhet të plotësohet dosja përfundimtare, janë bërë shumë filmime. Ka momente që na del ndonjë problem dhe unë lëvizjet i kam të gatshme tashmë dhe grupet i kam shumë të gatshme, dhe ata në Tropojë e duan shumë dhe fati më i madh është që Tropojanët e duan vallen’’, u shpreh Haklaj i ftuar ditën e sotme në emisionin “Rreze Dielli”. Ai shtoi se deri në muajin dhjetor do të punohet për përgatitjen e dosjes, ndërkohë që në muajin mars 2021 do të shqyrtohet e do dorëzohet për në UNESCO.
Procesi për në UNESCO zvarritet prej vitesh
Që nga viti 2017-të është thënë se vallja e Tropojës do të përfshihej në listën e thesareve të mbrojtura nga UNESCO, mirëpo ende dhe sot e kësaj dite kjo gjë nuk është realizuar. Përveç pandemisë që ka ngadalësuar procesin, ka pasur probleme edhe nga Ministria e Kulturës. Skënder Haklaj ka ngritur shqetësimin prej kohësh se nëse vallja e Tropojës do të ishte në dorën e Tiranës, gjithçka mund të ishte bërë më shpejt. Sipas tij ka pasur gjithmonë një lloj diskriminimi ndaj veriorëve, duke i cilësuar si provincialë, ndaj deri më sot nuk kanë pasur ndihmën e duhur të institucioneve shqiptarw të kulturës për ta bërë pjesë të UNESCO-s.
Vallja e Tropojës Vs. Vallja e Rugovës
Në fakt vallen e Tropojës vetëm qytetarët e kësaj zone dinë ta kërcejnë siç duhet, sepse pjesa tjetër e shqiptarëve e ngatërrojnë me vallen e Rugovës. Midis të dyjave ka shumë ndryshime, që nga lëvizjet e deri tek muzika dhe kjo gjë e shqetëson jo pak etnokoreografin tropojan.
“Faktikisht kjo është futja në punë e një shteti tjetër, se Kosova po quhet shtet tjetër….ka motiv tjetër, ka kërcim tjetër se mbi Rugovën është edhe Shota dhe nëqoftëse nuk e dallon në Tropojë me këto bëhet pastaj një tallava që ka shkatërruar muzikën shqiptare. Ai që ka e futur në Youtube e ka bërë gabim, po ta takoja do t’i thosha hiqe more djalë se nuk është kjo, nuk është muzika. Rugova mund të zemërohet, por është shumë e çuditshme se nuk kemi nevojë të marrim ne kemi thesarin në Tropojë, e kemi aq shumë sa për ta na e marrë nuk biem defiçit’’, është shprehur Skënder Haklaj për emisionin “Rreze Dielli”.
Kjo më poshtë është vallja e Rugovës dhe jo e Tropojës
