Hulumtimet e fundit kanë nxjerrë në pah një përparim të rëndësishëm në fushën e shëndetit të trurit dhe parandalimit të çrregullimeve si Sëmundja e Alzheimerit. Një studim i publikuar së fundmi në American Journal of Clinical Nutrition zbuloi se një dietë mesdhetare e përforcuar me përbërës “jeshil”, siç është çaji jeshil, ishte e lidhur me një ngadalësim të dëmtimeve të strukturës së trurit.
Çfarë përfshinte studimi?
Studimi i njohur si DIRECT PLUS ishte i gjatë, 18 muaj, në të cilin u përfshinë rreth 284 persona me obezitet abdominal dhe dislipidemi (mesatarisht 51 vjeç, BMI=31.2).
Pjesëmarrësit u ndanë në tre grupe:
- Një grup që ndoqi udhëzimet standarde për ushqim të shëndetshëm.
- Një grup që ndoqi një dietë tradicionale mesdhetare (me reduktim të mishit të kuq, konsum të shpendëve/peshkut, më pak karbohidrate të thjeshta).
- Një grup që ndoqi një dietetë mesdhetare “e gjelbër”: e njëjta bazë mesdhetare, por me shtesë përbërësish të pasur me polifenole – si çaji jeshil (3‑4 kupa në ditë), dhe “Mankai” (një bimë lundruese, Wolffia globosa), si dhe konsum më i ulët i mishit të kuq/përpunuar.
Çfarë u zbulua?
- Grupi me dietën e gjelbër tregoi një ngadalësim të dukshëm të atrofisë së trurit (më pak tkurrje të hipokampit dhe zgjerim të ventrikujve lateralë) krahasuar me grupin standard të dietës.
- Përmirësimi i kontrollit të sheqerit në gjak (HbA1c, HOMA‑IR) dhe reduktimi i inflamacionit ishin të ndërlidhura me rezultatet më të mira në strukturën e trurit.
- Konsumi më i lartë i çajit jeshil, Mankai dhe arra (në të gjitha grupet mesdhetare) ishte i lidhur me ngadalësim më të madh të plakjes së trurit.
Pse është kjo e rëndësishme?
Truri ynë plak gradualisht: humbje neuronesh, tkurrje të hipokampit, zgjerim të hapësirave ventrikulare janë shenja të plakjes së trurit dhe janë të lidhura me rritjen e rrezikut për sëmundje neurodegjenerative si Alzheimeri. Studimi tregon se me ndërhyrje ushqimore relativisht të lehta mund të ndikojmë në këtë proces.
Sipas raportimeve të institucioneve si Harvard T.H. Chan School of Public Health, rezultatet sugjerojnë se “një dietë mesdhetare e përforcuar me përbërës ‘jeshil’ mund të ngadalësojë plakjen e trurit”.
Çfarë mund të bëjmë në praktikë?
- Të adoptojmë bazën e dietës mesdhetare: konsum i lartë i perimeve, frutave, arrave, vaj ulliri ekstra i virgjër; përdorim i peshkut/shpendëve në vend të mishit të kuq, dhe konsum i karbohidrateve të thjeshta të reduktuar.
- Të shtojmë përbërës të pasur me polifenole: të paktën disa kupa çaj jeshil në ditë, arra, dhe sa më shumë “ushqime jeshile” pa mish të kuq/përpunuar.
- Të kujdesemi për kontrollin e sheqerit në gjak dhe faktorët e tjerë metabolikë (presioni, kolesteroli) sepse këta janë ndërmjetës të rëndësishëm për shëndetin e trurit.
- Të shohim këtë si një strategji parandalimi, jo si një “kurë” për çrregullime si Alzheimeri, por si një mjet i përbashkët për të ruajtur shëndetin njohës gjatë plakjes.
