Kur mendojmë për “fundin e botës”, shpesh imagjinojmë vende të largëta, të ftohta ose të izoluar nga gjithçka që njohim. Por në realitet, këto “skaje” ekzistojnë dhe madje janë të banuara. Nga qytetet e ngrira në Arktik deri te vendbanimet e rralla pranë Antarktidës, njerëzit kanë arritur të jetojnë në kushte që duken pothuajse të pamundura.
Qyteti më verior në botë: Longyearbyen
I vendosur në arkipelagun e Svalbard, qyteti i Longyearbyen konsiderohet si vendbanimi më verior i përhershëm në planet. Me një popullsi prej rreth 2,000 banorësh, ky qytet norvegjez ndodhet vetëm disa qindra kilometra larg Polit të Veriut.
Jeta këtu është e pazakontë. Për disa muaj në vit, dielli nuk lind fare, duke krijuar të ashtuquajturën “natë polare”. Ndërsa në verë, ndodh e kundërta: dielli nuk perëndon për javë të tëra. Banorët janë mësuar me këto ekstreme, por një gjë është e sigurt arma është e detyrueshme jashtë qytetit, për shkak të rrezikut nga arinjtë polarë.
Longyearbyen është një përzierje e jetës moderne dhe kushteve ekstreme, ku shkollat, supermarketet dhe madje edhe universiteti funksionojnë normalisht… vetëm se në një nga vendet më të ftohta të Tokës.
Qyteti më jugor në botë: Ushuaia
Në anën tjetër të globit, në jug të Argentina, ndodhet Ushuaia qyteti më jugor në Tokë, i njohur ndryshe si “Fundi i Botës”.
I rrethuar nga malet dhe ujërat e Kanalit Beagle, Ushuaia është shumë më e gjallë dhe turistike sesa mund ta imagjinoni. Me mbi 70,000 banorë, ajo është një pikë nisjeje për ekspedita drejt Antarctica.
Ndryshe nga veriu ekstrem, këtu klima është më e butë, por gjithsesi e ftohtë dhe me erëra të forta. Peizazhi është spektakolar: male me borë, ujëra të thella dhe natyrë e egër që të lë pa frymë.
A janë vërtet këto “fundet” e botës?
Në kuptimin gjeografik, po këto janë ndër pikat më ekstreme ku njerëzit kanë ndërtuar jetë të qëndrueshme. Por në një kuptim më të thellë, ato tregojnë diçka tjetër: aftësinë e njeriut për t’u përshtatur, për të eksploruar dhe për të jetuar edhe aty ku natyra vendos kufij të ashpër.
Nga nata e pafundme në veri te horizontet e akullta në jug, “skajet e botës” nuk janë fundi… por fillimi i historive më të jashtëzakonshme njerëzore.
