Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, thuhet se u ka urdhëruar shefave të forcave speciale të zhvillojnë një plan për të pushtuar Groenlandën, raporton Daily Mail. Megjithatë, iniciativa po përballet me kundërshtim të fortë nga zyrtarë të lartë ushtarakë, të cilët besojnë se një veprim i tillë do të ishte i paligjshëm dhe nuk do të mbështetej nga Kongresi i SHBA-së.
Çfarë u kërkua saktësisht dhe pse po shkakton reagime?
Sipas raportit, Trump thuhet se i ka urdhëruar Komandës së Përbashkët të Operacioneve Speciale (JSOC) të përgatisë një plan të detajuar për një pushtim të Grenlandës – një territor autonom danez me rëndësi strategjike në Rrethin Arktik që tashmë ka një prani ushtarake amerikane sipas marrëveshjeve të vitit 1951.
Megjithatë, komandantët e lartë ushtarakë e kundërshtojnë fuqimisht, duke argumentuar se një sulm ushtarak do të ishte i paligjshëm dhe nuk do të kishte mbulim ligjor ose miratim nga Kongresi i SHBA-së. Ky kundërshtim ka shkaktuar debat të nxehtë brenda hierarkisë ushtarake.
Implikimet politike dhe gjeopolitike
Mbështetësit e iniciativës së propozuar të Trump, të udhëhequr nga konsulenti politik Steven Miller, besojnë se pushtimi i Grenlandës duhet të bëhet përpara lëvizjeve të mundshme nga Rusia ose Kina në rajon, veçanërisht pas suksesit të operacionit të fundit ushtarak amerikan në Venezuelë.
Diplomatët britanikë gjithashtu vërejnë se Trump mund ta kërkojë këtë për të shpërqendruar votuesit amerikanë përpara zgjedhjeve të mesit të mandatit, ku republikanët janë në rrezik të humbasin kontrollin e Kongresit.
Reagimet nga udhëheqësit ndërkombëtarë dhe Groenlanda
Udhëheqësit politikë të Groenlandës dhe Danimarkës e kanë hedhur poshtë qartë mundësinë e ndërhyrjes së jashtme, duke theksuar se vendimi për të ardhmen e ishullit duhet të merret nga banorët e tij dhe Mbretëria e Danimarkës. Për më tepër, ideja e veprimeve ushtarake ka ngritur shqetësime në lidhje me kohezionin e NATO-s, pasi një sulm i tillë ndaj një anëtari të aleancës do të rrezikonte seriozisht vetë sistemin e mbrojtjes kolektive.
Burime të larta ushtarake amerikane thuhet se po përpiqen ta shpërqendrojnë Trumpin duke sugjeruar veprime të tjera ushtarake, të tilla si kundërshtimi i anijeve “fantazmë” ruse ose ndoshta ndërmarrja e veprimeve kundër Iranit, për të shmangur fokusin e menjëhershëm në pushtimin e Groenlandës. Udhëheqja ushtarake thuhet se e konsideron planin “të çmendur dhe të paligjshëm”.
Çfarë do të thotë e gjithë kjo për të ardhmen?
Ndërkohë që aktualisht nuk ka konfirmim zyrtar nga Shtëpia e Bardhë apo Pentagoni i SHBA-së se një plan i tillë do të zbatohet, zbulimi se është kërkuar të paktën një plan pushtimi ka shkaktuar tensione ndërkombëtare, kërcënime për një krizë në NATO dhe shqetësime rreth një forme të re të konfrontimit gjeopolitik në Arktik.
Raporti se Donald Trump ka urdhëruar zhvillimin e një plani për një pushtim të Grenlandës tregon përçarje të thella midis degës ekzekutive, forcave të armatosura dhe aleatëve ndërkombëtarë, ndërsa ngre pyetje serioze ligjore, strategjike dhe politike në lidhje me politikën e jashtme të SHBA-së.
