Kur kryeministri përdori termin “politikisht autik” si fyerje në fushatën elektorale, ishte pasqyrim i asaj që ndodh përtej fjalëve: përbuzje e thellë, strukturore, e vazhdueshme. Sepse për njerëzit në spektrin e autizmit, shteti shqiptar nuk është vetëm ofendues me gjuhën, është brutal në veprim.
Pasi një person me autizëm mbush 18 vjeç, ndihma e vetme që merr nga shteti, pagesa e paaftësisë, u ndërpritet. Asnjë qendër publike për ta. Asnjë plan për përfshirje. Vetëm familja, dhe një heshtje e rëndë institucionale.
“Hiqet kempi dhe mbesin pa asnjë formë përkujdesjeje institucionale. Vetëm familja është mbështetja e tyre. Nuk ka asnjë strukturë,” thotë Mimoza Bendo, nënë e një djali 21-vjeçar me autizëm. Dhe si shumë të tjera, ajo është detyruar të heqë dorë nga puna për t’u kujdesur për të birin, pa asnjë mbështetje, pa të ardhme të garantuar.
Këto janë pasoja të kulturës politike që e quan “kënetë” çdo mendim ndryshe dhe përdor terma të ndjeshëm si armë përçmimi. E njëjta arrogancë që lejon kryeministrin të tallet në fushatë, lejon shtetin të tërhiqet plotësisht nga përgjegjësia për qytetarët më të pambrojtur.
Ata nuk janë “politikisht autikë”, janë thjesht qytetarë që kërkojnë dinjitet. Ndërsa qeveria është politikisht e pamëshirshme, etikisht e zbrazët dhe socialisht e papërgjegjshme. Nuk mjaftohet me mungesën e përkujdesjes, por ua mohon edhe të drejtën për të ekzistuar me dinjitet.
Ligji shqiptar kërkon që çdo ndërmarrje me më shumë se 25 punonjës të punësojë një person me aftësi të kufizuar. Por ky detyrim është fjalë në letër, ndërkohë që realiteti është i mbushur me nëna që nuk dinë ç’të bëjnë me fëmijët e tyre kur mbushin 18 vjeç dhe shteti zhduket.
Në vend që t’i ofrojë siguri, përfshirje dhe dinjitet, qeveria i zhyt më thellë në izolim. E pastaj guxon edhe t’i tallë në publik.
Të përdorësh “çyryk”, “zdrroms”, “autik” si fyerje është një akt i rëndë. Të heqësh kempin është një krim i heshtur. Të lësh pa zgjidhje mijëra familje është një dështim që nuk mund të mbulohet me një kërkim falje të vonuar. Sepse nuk mund të kërkosh falje për një sistem që ke ndërtuar me përçmim.
Nuk është fjala për një lapsus. Është fjala për një model që e ndjekin të gjithë, pjesë e një kaste që nuk di çfarë është ndjeshmëria, përveçse kur u rrezikohet vota.
Por një shoqëri e shëndetshme nuk ndërtohet mbi tallje. Nuk qeveriset nga njerëz që e përdorin fjalën për të goditur më të dobtit. Ata nuk meritojnë as besim, as votë. Sepse nuk ka asgjë më të turpshme se sa të qeshësh nga maja e pushtetit, ndërsa dikush poshtë përpiqet të mbijetojë!
