Historia shpesh shkruhet me luftëra, perandori dhe zbulime të mëdha. Por ka raste kur ajo ndryshon rrjedhë pa paralajmërim. Më 23 janar 1556 , provinca Shanxi në Kinë përjetoi ngjarjen më vdekjeprurëse sizmike të regjistruar ndonjëherë. Vlerësimet flasin për më shumë se 830,000 vdekje. Një numër që edhe sot duket i paimagjinueshëm.
Tërmeti bie gjatë Dinastisë Ming. Nuk është vetëm një katastrofë natyrore, por një ngjarje që zbulon se sa të cenueshme ishin shoqëri të tëra ndaj forcave të natyrës.
Tërmeti që nuk la asgjë në këmbë
Vlerësohet se dridhja i kaloi 8 ballë të shkallës Rihter , megjithëse në atë kohë nuk kishte instrumente shkencore regjistrimi. Shkatërrimi shtrihet në dhjetëra qytete dhe fshatra në Kinën qendrore . Komunitete të tëra zhduken brenda pak sekondash.
Toka po çahet, lumenjtë po ndryshojnë rrjedhë dhe rrëshqitjet e mëdha të dheut po rrëmbejnë gjithçka. Në shumë zona, peizazhi pas tërmetit nuk ka asnjë ngjashmëri me atë që ishte më parë. Natyra duket se është rivendosur…
Pse vdiqën kaq shumë?
Numri i madh i viktimave nuk ishte vetëm për shkak të intensitetit të tërmetit. Vendi dhe mënyra se si jetonin njerëzit luajti një rol vendimtar. Shumë banorë të zonës jetonin në banesa nëntokësore ose gjysmë-nëntokësore të gërmuara në tokën e butë të zonës, të njohur si yaodong.
Këto shtëpi u shembën në masë , duke zënë në kurth familje të tëra. I kombinuar me dendësinë e lartë të popullsisë dhe mungesën e plotë të njohurive për mbrojtjen nga tërmetet, tërmeti u shndërrua në një masakër.
Vdekjet që nuk u numëruan kurrë
830,000 vdekjet nuk erdhën vetëm nga tërmeti i parë. Në muajt dhe vitet që pasuan, mijëra njerëz vdiqën nga uria, sëmundjet dhe kolapsi i organizimit shoqëror. Të korrat u humbën, uji u kontaminua dhe rajone të tëra u braktisën.
Kjo është arsyeja pse shumë historianë flasin për një katastrofë që nuk mbaroi kurrë. Ishte një ngjarje që ndryshoi demografinë dhe ekonominë e rajonit për breza me radhë.
Gjurmët në Histori
Tërmeti i vitit 1556 konsiderohet si një pikë kthese në kujtesën kolektive të Kinës. Ai u dokumentua gjerësisht në kronikat perandorake dhe tregimet popullore, si një kujtesë se asnjë forcë, madje as një perandori, nuk është më e fortë se natyra.
Sot, kjo mbetet ngjarja sizmike më vdekjeprurëse e regjistruar ndonjëherë. Jo sepse Toka nuk është tronditur kurrë kaq fort më parë, por sepse rrallëherë kaq shumë njerëz kanë qenë kaq të pambrojtur në të njëjtën kohë.
