Ushqimi është një nga shtyllat themelore të mbijetesës njerëzore. Ai ka ndryshuar rrënjësisht me kalimin e kohës deri në ditët e sotme. Dihet që në të kaluarën, paraardhësit tanë hanin mish të gjallë dhe nuk i gatuanin copat e mishit që gjuanin. Me kalimin e viteve, ushqimi filloi të gatuhej deri më sot.
Ajo që jo shumë njerëz e dinë është se, përveç ngrënies së mishit të gjallë, Neandertalët hanin mish që përfundonte duke u kalbur. Kjo duket në kundërshtim me mbijetesën e specieve, por sipas një studimi të botuar në Sciences Advances, ky ishte rasti.
Kjo duket shumë e ndërlikuar për t’u hetuar, por ekspertët që kanë arritur në këtë përfundim thonë se ky ishte rasti, për shkak të pranisë së lartë të vlerave të izotopeve të azotit në mbetjet e kockave. Ata ushqeheshin me kafshë të mëdha si mamuthët, bizonët dhe renët.
Porous cranial lesions in the skeletal remains of ancient forager-farmer communities are often hailed as markers for serious diseases such as infant-onset anemia.
New findings suggest that these lesions correlate with compromised immune system activity. https://t.co/lEAu3TebiY pic.twitter.com/lts76HhRxT
— Science Advances (@ScienceAdvances) July 19, 2025
“Këta gjuetarë të përkushtuar të gjitarëve të mëdhenj ndoshta ruajtën ose rezervuan pjesë të presë së tyre për përdorim të mëvonshëm përballë rendimenteve të paparashikueshme”, shpjegon studimi i botuar në Science Advances.
“Këto depo, qofshin të freskëta, të thata apo të tymosura, në mënyrë të pashmangshme tërhiqnin mizat gjatë përpunimit dhe me kalimin e kohës filluan të kalbenin dhe të infektoheshin me krimba”, thonë ata, duke shtuar se “larvat e mizave janë një burim i pasur yndyre, proteinash dhe lëndësh ushqyese, të kudondodhura dhe të lehta për t’u gjetur”.
Këto larva përmbajnë vlera të larta të azotit , gjë që do të shpjegonte nivelet e larta të azotit në mbetjet e kockave.
Studiuesit e përfundojnë studimin duke lënë të hapura më shumë hipoteza për t’u hetuar, pasi kjo do të hapte një derë deri më tani të panjohur në lidhje me ushqyerjen e paraardhësve tanë. Edhe pse dihej që ata konsumonin produkte të papërpunuara, nuk dihej që ata hanin mish të prishur.
