Mungesa e hekurit është një nga mangësitë ushqyese më të zakonshme, e cila mund të ketë pasoja të rënda për shëndetin tonë. Megjithatë, shumë njerëz nuk janë të vetëdijshëm se e kanë këtë problem. Diagnoza e mungesës së hekurit kërkon dyshimin e mjekut dhe analizat speciale, por gjetja e shkakut që e privon trupin tonë nga hekuri mund të jetë më e ndërlikuar nga sa duket në fillim.
Mungesa e hekurit ndodh kur trupi nuk ka hekur të mjaftueshëm për të prodhuar sasinë e nevojshme të hemoglobinës, një proteinë në qelizat e kuqe të gjakut që transporton oksigjen në të gjithë trupin. Anemia nga mungesa e hekurit është pasoja më e njohur e mungesës së hekurit dhe mund të shkaktojë simptoma të tilla si lodhje, dobësi, gulçim dhe marramendje.
Edhe pse shumë besojnë se mungesa e hekurit është vetëm për shkak të marrjes së pamjaftueshme të hekurit në dietë, realiteti është më kompleks. Në shumë raste, shkaku i mungesës së hekurit nuk është marrja e pamjaftueshme, por reduktimi i përthithjes. Ka shumë faktorë që mund të ndikojnë në përthithjen e hekurit dhe të çojnë në këtë mungesë. Le të shohim tre faktorë kryesorë prej tyre:
Sëmundja celiake
Sëmundja celiake është një gjendje autoimune që ndikon në zorrën e hollë dhe në përthithjen e lëndëve ushqyese, përfshirë hekurin. Kur njerëzit me sëmundje celiac konsumojnë gluten, sistemi i tyre imunitar “sulmon” zorrën e hollë, duke shkaktuar dëme që reduktojnë aftësinë për të përthithur hekurin. Kjo është arsyeja pse një dietë pa gluten është mënyra më e mirë për të menaxhuar sëmundjen.
Kur hahet me ushqime të pasura me hekur si mishi i viçit, kalciumi mund të zvogëlojë përthithjen e hekurit. Kjo do të thotë se ngrënia e një cheeseburger mund të mos jetë zgjidhja më e mirë për ata që përpiqen të rrisin nivelet e tyre të hekurit.
Konsumimi i kafesë dhe çajit
Kafja dhe çaji përmbajnë substanca të tilla si oksalate dhe polifenole të quajtura tanine, të cilat janë gjithashtu përgjegjëse për reduktimin e përthithjes së hekurit. Për ata që pinë këto pije, është mirë që t’i konsumojnë larg vakteve të pasura me hekur për të maksimizuar përthithjen e hekurit.
E zakonshme tek veganët
Mungesa e hekurit dhe anemia që ajo shkakton janë mjaft të zakonshme, veçanërisht në mesin e veganëve dhe vegjetarianëve që nuk janë të kujdesshëm për marrjen e tyre të hekurit. Hekuri nga burimet shtazore absorbohet më mirë se hekuri me bazë bimore, kështu që ata që hanë ushqime me bazë bimore duhet të bëjnë zgjedhje të mira për të maksimizuar marrjen dhe përthithjen e hekurit.
