Një pjesë e mirë e trashëgimive tona kulturore kanë mbetur jashtë listës së UNESCO-s. Disa javë më parë Iconstyle.al risolli në vëmendje “Vallen e Tropojës”, ose e njohur si “K’cimi i bjeshkës me tupan i Tropojës”, që për shkak të zvarritjes së procesit nga ana e Ministrisë së Kulturës nuk mbrohet ende me ligj nga organizata. Mirëpo së fundmi Ministria e Kulturës është zgjuar dhe ka nisur të angazhohet për futjen e Valles së Tropojës dhe 3 trashëgimive kulturore në UNESCO.
Ditën e djeshme u nënshkrua në Razëm Memorandiumi i Mirëkuptimit ndërmjet Ministrisë së Kulturës të republikës së Shqipërisë dhe Fondacionit Shqiptaro–Amerikan për Zhvillim (AADF) për përgatitjen e dosjeve të aplikimit dhe regjistrimit të katër dukurive të trashëgimisë jomateriale shqiptare në “Listën përfaqësuese të dukurive jomateriale të njerëzimit” të UNESCO-s. Bëhet fjalë për “K’cimi i bjeshkës me tupan i Tropojës”, “Rituali i lashtë i shtegtimit të bagëtive”, “Xhubleta” dhe “Eposi i Kreshnikëve”.
Nëse këto trashëgimi kulturore do të bëhen pjesë e UNESCO-s, pritet që të ketë një zhvillim shumë të madh edhe në turizëm në zonat ku ato janë kaluar brez pas brezi. Ministria e Kulturës do të kujdeset për organizmin e grupeve të punës për përgatitjen e dosjeve për në UNESCO, për të identifikuar konsulentë lokal dhe ndërkombëtarë, dhe për plotësimin e dosjeve të secilës trashëgimi.
Procesi për në UNESCO zvarritet prej vitesh
Që nga viti 2017-të është thënë se vallja e Tropojës do të përfshihej në listën e thesareve të mbrojtura nga UNESCO, mirëpo ende dhe sot e kësaj dite kjo gjë nuk është realizuar. Përveç pandemisë që ka ngadalësuar procesin, ka pasur probleme edhe nga Ministria e Kulturës. Etnografi tropojan Skënder Haklaj ka ngritur shqetësimin prej kohësh se nëse vallja e Tropojës do të ishte në dorën e Tiranës, gjithçka mund të ishte bërë më shpejt. Sipas tij ka pasur gjithmonë një lloj diskriminimi ndaj veriorëve, duke i cilësuar si provincialë, ndaj deri më sot nuk kanë pasur ndihmën e duhur të institucioneve shqiptare të kulturës për ta bërë pjesë të UNESCO-s.
