Varret e Selcës pranë Pogradecit të sotëm, janë ndër monumetet më të lashtë të vendit dhe ofrojnë një udhëtim unik në kohë. Këto varre monumentale u zbuluan gjatë gërmimeve arkeologjike të viteve 1964-1972 dhe e gjithë ajo zonë është e pasur me gjurmë të fiseve të hershme të mbretërve ilirë.
Në total në Selcë janë 5 varre, që i përkasin shekullit të 3-4 para Krishtit, 4 prej tyre brenda shkëmbinjve dhe një tjetër që është i veçuar në një fushë. E veçanta e këtyre varreve qëndron tek mënyra si janë skalitur në shkëmb dhe janë bërë pjesë e listë-kërkesës së Shqipërisë për t’u marrë në mbrojtje nga UNESCO për vlerat e tyre të rralla arkeologjike.
Pasuria e madhe kulturore lihet në harresë
Varret e Selcës janë lënë në harresë prej kohësh dhe kanë nisur të shkatërrohen për shkak të moskujdesit. Përveç kësaj shumë turistë e kanë të vështirë të gjejnë rrugën drejt tyre, për shkak të mungesës së tabelave orientuese.
Deri më tani nuk është kryer asnjë investim për mirëmbajtjen e tyre dhe kërkohet vëmendje e madhe nga ana e institucioneve përkatëse për t’u evidentuar më tepër. Banorët e zonës kanë treguar se varret kanë pësuar plasaritje me kalimin e kohës dhe për shkak të kësaj shpesh mbushen me ujë gjatë dimrit.
Ndër vite këto monumente janë dëmtuare dhe nga njerëz të papërgjegjshëm, të cilët i kanë përdorur si banesa apo kanë gërmuar në to për të gjetur florinj.
Gërmimet e fundit arkeologjike që në vitin 1972
Që nga viti 1972 janë ndalur punimet arkeologjike në varret ilir të Selcës, edhe pse aty mendohet se ka ende shumë pasuri që duhen zbuluar. Sipas arkeologëve poshtë Selcës fshihet rrënojat e një qyteti antik, por ende nuk është bërë asgjë për zbulimin e plotë të kësaj zone.
Këto monumente pak nga pak po shkojnë drejt degradimit dhe deri më tani nuk është bërë asgjë për mbrojtjen e tyre për ta kthyer në një aset të vërtetë kulturor. Prej kohësh ka pasur thirrje nga arkeologë dhe studiues të fushës për t’ju kushtuar më shumë vëmendje, por deri më tani askush nuk ka bërë as lëvizjen më të vogël për këtë pasuri kulturore.
