Shumë monumente kulture po shkojnë drejt degradimit dhe askush nuk shqetësohet për këtë fakt. Një ndër këto shembuj është edhe kalaja e Gradishtës në Belsh. Pavarësisht se ishte premtuar që çdo zonë e Belshit, duke përfshirë kalanë e Gradishtës do të kthehej në një zonë turistike, në fakt nuk po ndodh kështu.
Premtim i pa mbajtur, kalaja drejt rrënimit
“Kjo zonë nuk do t’i ngjajë më një gërmadhe dhe një masivi me shkurre të degraduara, por do të shndërrohet në një zonë tërësisht të pyllëzuar dhe që do të mirëmbahet si një ndër thesaret më të çmuara të Dumresë. Kalaja e Gradishtës së Belshit, së bashku me liqenet e shumta karstike tashmë po kthehen në destinacione të rëndësishme për turistët”, tha kryetari i bashkisë së Elbasanit, Arif Tafani më 23 shkurt 2018.
Por sot çfarë po ndodh realisht?
Kalaja e Gradishtës po rrënohet dita-ditës dhe bashkë me të edhe infrastruktura. Në zonë nuk ka pasur asnjë lloj investimi, pavarësisht se mbart vlera të rralla për trashëgiminë kulturore.
“Faktoje” ka vizituar Belshin për të verifikuar nëse premtimet ishin mbajtur, por në fakt asgjë nuk është realizuar deri më tani. Pavarësisht se mban titullin “Monument Kulture i Kategorisë së Pare” nga Inspektorati Kombëtar i Trashëgimisë Kulturore, kalaja e Gradishtës nuk ka asnjë vizitor, si pasojë e mungesës së investimeve në të dhe rrugës së shkatërruar.
Banorët e zonës shprehen se të vetmit që mund të vizitojnë kalanë janë barinjtë që kullosin bagëtitë.
Vlerat e rralla të Gradishtës
Jo më kot cilësohet si një vend me vlera, sepse në Gradishtë janë gjendur shumë gjëra të rralla që mund të tërheqin vizitorët. Nga gërmimet është zbuluar varri i një princi ilir, i quajtur Princi i Belshit. Gojëdhënat thonë se princi është varrosur në rreth vitit 350 para Krishtit bashkë me 70 objekte me vlerë, që tashmë ekspozohen në muzeun historik të lashtësisë dhe antikitetit të landit të Austrisë së sipërme.
Përveç kësaj, në Gradishtë janë gjetur edhe objekte të tjera balte, portrete dhe enë me figura mitologjike. Faltorja e Afërditës ndodhet jo larg liqenit të Seferanit, në të cilin hidheshin enë prej balte si dhurata për perëndinë. Qeramika me kokën e Afërditës zinte vend të veçantë në kultin e banorëve të qytetit ilir të Belshit.
Por pavarësisht gjithë këtyre vlerave askush nuk është kujtuar deri më tani për Gradishtën, duke i dhënë kështu një dorë shkatërrimit të mëtejshëm të trashëgimisë sonë kulturore.
