Pas një etikete me shkronja elegante dhe një çmimi që të lë pa frymë, mund të fshihet një realitet krejt ndryshe nga ai që reklamohet në vitrinat luksoze të Milanos apo Parisit.
Xhaketat prej kashmiri të markës Loro Piana, një nga emrat më të shtrenjtë e më të lakmuar të modës italiane, prodhohen për vetëm 100 euro në punishte të drejtuara nga kompani kineze në periferi të Italisë dhe më pas shiten nga 1000 deri në 3000 euro copa.
Ky është zbulimi tronditës që del nga një hetim i Prokurorisë së Milanos, e cili po heton për shfrytëzim të paligjshëm të punëtorëve në industrinë e modës së lartë.
Bëhet fjalë për një zinxhir të gjatë nënkontraktimesh, ku në fund të linjës, prodhimi përfundon në duart e punëtorëve të mbikëqyrur, të keqpaguar, që punojnë pa ndalesë, në kushte degradimi dhe pa mjete mbrojtëse.
Edhe pse marka Loro Piana është pjesë e perandorisë LVMH të familjes Arnault (po, e njëjta familje që kontrollon edhe Louis Vuitton, Dior e Givenchy) dhe në bordin drejtues qëndrojnë vetë Bernard Arnaultdhe djali i tij Antoine, askush nga drejtuesit e lartë nuk është zyrtarisht nën hetim.
Por ajo që trondit është përmasa e hipokrizisë në industrinë e luksit: një markë që predikon cilësinë, autenticitetin dhe ekskluzivitetin, i delegon prodhimin një kompanie si Evergreen, me vetëm 7 punëtore dhe thuajse pa pajisje.
Dhe kjo kompani, nga ana e saj, e kalon punën më tej, në duart e dy firmave kineze në periferi të Milanos, ku punëtorët jetojnë e punojnë nën vëzhgim të vazhdueshëm, me rroga qesharake dhe në kushte që nuk përputhen as me standardet minimale të sigurisë.
Ndërkohë, në një audit të brendshëm të porositur nga vetë Loro Piana vitin e kaluar, mungonin krejtësisht analizat mbi kapacitetin real prodhues të kompanisë që po merrte nën dorë prodhimin e veshjeve prej kashmiri.
Gjykata e Milanos e quan këtë praktikë një strategji të qëllimshme për të ulur koston e punës, duke shkelur çdo normë etike dhe ligjore.
Ky skandal ka bërë bujë pasi nuk bëhet fjalë për një markë të zakonshme, por për një prej simboleve të ekskluzivitetit botëror, që vesh liderë politikë, VIP-a globalë dhe figura që përfaqësojnë ‘elegancën absolute’.
Opinioni publik ka filluar të kërkojë përgjigje. Në kohën kur konsumatorët janë gjithnjë e më të ndjeshëm ndaj etikës së modës, një skandal i tillë vë në pikëpyetje jo vetëm çmimin e luksit, por edhe vetë përkufizimin e tij.
