E kush nuk është rritur pa dëgjuar një përrallë nga gjyshërit apo prindërit, apo pa lexuar ndonjë në libra?! Përrallat dhe tregimet janë shumë të rëndësishme në zhvillimin e imagjinatës së fëmijëve dhe sigurisht në formimin e tyre. Fëmijët arrijnë të njihen më mirë me botën përmes përrallave, që gjithmonë përmbajnë mesazhe të shumta.
Mirëpo me kohën ka ndryshuar edhe struktura e përrallave dhe historitë që ato mbartin. Pjesa më e madhe e tyre janë transformuar në versionin modern dhe shpesh gjuha e mesazhet që përmbajnë nuk janë të përshtatshme për fëmijët.
Përrallat me gjuhë dhe mesazhe të çuditshme
Shkrimtari Pandeli Koçi ka ngritur shqetësimin se përrallat e ditëve të sotme kanë një gjuhë shumë të thatë dhe nuk lënë asnjë lloj gjurme tek fëmijët.
“Kemi libra që botohen por nuk lënë gjurmë, ato kanë një gjuhë të thatë. Ato kanë një fantazi të zbehtë, nuk kanë gjallëri personazhi, gjuha e tyre është një gjuhë e folur, duket e thjeshtë duke ngatërruar atë që quhet thjeshtëzim me të thjeshtën, nuk është e njëjta gjë, të arrish të thjeshtën”, është shprehur Koçi në një intervistë të dhënë së fundmi për “Report Tv”.
Ndërsa studiuesja Alma Dema Tërshalla, ka thënë se redaktorët e shtëpive botuese nuk kujdesen fare për gjuhën, e cila në shumicën e rasteve nuk është fare e pastër dhe përdoren terma që nuk kuptohen nga të vegjlit.
”Së pari unë i qëndroj hipotezës që secila moshë duhet të ketë sasinë e informacionit që i takon dhe që mund të kapërdijë dhe duhet të jenë të ndara përrallat apo librat për fëmijë të moshës parashkollore nga përrallat apo librat për fëmijë të moshës shkollore, pra fillore dhe më tej. Së dyti do të doja t’i jepja një këshillë redaktorëve të shtëpive botuese që të kenë kujdes me gjuhën, në konceptin që të jetë gjuhë letrat e pastër, shqip, të jetë me termat e kuptueshme dhe të kapërdishme nga mosha që po flasim dhe pastaj të ketë shumë kujdes në përdorimin e elementëve që përmendet. Ne nuk mund ta përjashtojmë dot shtrigën, kuçedrën nga përralla sepse janë pjesë e magjisë së përrallës megjithatë duhet të kemi parasysh mënyrën dhe vendin ku e vendosim”, është shprehur Tërshalla.
Skandali me përrallat e tregimet moderne
Ka pasur jo pak përralla apo tregime që janë evidentuar dhe janë cilësuar si skandaloze e ç’edukative për fjalorin e tyre dhe mesazhet banale. Para pak vitesh u bë publik një rast, i një përralle të dubluar në shqip, ku mbreti kërkonte të martohej me vajzën e tij. Kjo gjë shokoi të gjithë prindërit dhe pati reagime të shumta nga ana e tyre për përmbajtjen e saj mjaft shqetësuese.
View this post on Instagram
Raste të tilla flagrante ka pasur edhe në tregimet e teksteve shkollore, për të cilat është ngritur alarmi nga studiues të gjuhës shqipe herë pas here. Përveç gabimeve gramatikore, në tekste ka pasur edhe përdorim të një gjuhe të papërshtatshme për fëmijë dhe zakonisht ka munguar ndërhyrja nga ana e institucioneve për të shmangur të tilla probleme.
