Sheqeri është një nga përbërësit më të pranishëm në dietën tonë të përditshme, shpesh pa e kuptuar se sa shumë e konsumojmë. Ai gjendet jo vetëm tek ëmbëlsirat dhe pijet e gazuara, por edhe në produkte të zakonshme si buka, salcat, drithërat, frutat e përpunuara dhe madje edhe produktet “light”.
Sa konsumojmë realisht?
Sipas të dhënave të Organizatës Botërore të Shëndetësisë (OBSH), një person mesatar konsumon rreth 20–25 kilogramë sheqer në vit, ose e thënë ndryshe, 50–70 gramë në ditë. Në disa vende perëndimore kjo shifër shkon edhe më lart, duke kaluar 35–40 kilogramë në vit për person.
Kjo është dukshëm më shumë se rekomandimi i OBSH-së, e cila këshillon që sheqeri të përbëjë jo më shumë se 5–10% të kalorive ditore, që përkthehet në rreth 25 gramë (6 lugë çaji) në ditë për një të rritur.
Pse është problem?
-Konsumi i lartë i sheqerit lidhet me një sërë problemesh shëndetësore:
-Obeziteti dhe mbipesha, si pasojë e kalorive të tepërta të zbrazëta.
-Diabeti i tipit 2, pasi sheqeri rrit nivelin e glukozës dhe insulinës në gjak.
-Problemet kardiovaskulare, përfshirë tensionin e lartë të gjakut dhe rrezikun për sëmundje zemre.
-Prishja e dhëmbëve, për shkak të acidit që krijohet nga fermentimi i sheqerit në gojë.
Ku fshihet sheqeri?
Një nga arsyet pse konsumojmë kaq shumë sheqer është se ai shpesh është i padukshëm. Vetëm një kanaçe pije e gazuar përmban rreth 35–40 gramë sheqer, pra më shumë se e gjithë sasia e rekomanduar ditore. Edhe produkte që duken “të shëndetshme” si kos me fruta, lëngje të ambalazhuara apo drithëra për mëngjes, mund të kenë sasi të larta sheqeri të shtuar.
Si ta ulim konsumin?
-Lexoni gjithmonë etiketat dhe shmangni produktet me “sheqer të fshehur” (sakarozë, fruktozë, glukozë, maltodekstrinë).
-Zëvendësoni pijet e gazuara me ujë ose çajra natyralë pa sheqer.
-Konsumoni fruta të freskëta në vend të ëmbëlsirave të përpunuara.
-Përgatisni ushqime në shtëpi për të kontrolluar sasinë e sheqerit.
Edhe pse shpesh sheqeri duket i pashmangshëm, ndërgjegjësimi për sasinë që konsumojmë është hapi i parë drejt një stili jetese më të shëndetshëm. Shifrat tregojnë se konsumojmë shumë më tepër se ç’këshillohet, prandaj moderimi dhe zgjedhjet e kujdesshme janë thelbësore për shëndetin tonë afatgjatë.
