Pandemia e koronavirusit në vendin tonë nuk ka rritur vetëm numrin e të sëmurëve dhe atyre që humbin jetën, por edhe numrin e “parazitëve”, ose personave që janë mësuar me këtë stanjacion të gjatë.
Të ndikuar nga një fazë e gjatë papunësie, shumë individ në Shqipëri, me gjithë mundësitë që kanë, kanë preferuar që të qëndrojnë pa punë ose janë bërë dembelë, duke zgjedhur një jetesë minimaliste me të ardhura minimale sa për të jetuar dhe shtyrë ditët.
Kaq i dukshëm është bërë ky fenomen, sa që “dembelizmi” është konstatuar edhe nga institucionet në shumë qytete të vendit.
Kështu sipas një hulumtimi të fundit bërë nga INSTAT, në qarqet e Lezhës, Durrësit, Shkodrës, Elbasanit dhe Beratit, popullsia në grupmoshën 15-65 vjeç, që nuk parapëlqen të punojë, ka shënuar rritje të ndjeshme në 3-mujorin e dytë të këtij viti.
Rekordin për dembelë e mban Qarku i Lezhës, me plot 60% të popullsisë në moshë pune që nuk preferojnë të aktivizohen, edhe pse mundësi punësimi mund t’u ofrohen.
Kjo situatë për Lezhën sipas INSTAT-it, ka shënuar një rritje me gati 14% në raport me 6-mujorin e parë të vitit 2019.
Si është shtrirë fenomeni i ‘dembelizmit’
Gjithmonë duke ju referuar të njëjtit raport, edhe pse Lezha është Qarku i parë në vend me numrin më të lartë të “dembelëve”, ka edhe të tjera qarqe ku ky fenomen vërehet qartazi.
Kështu, në Qarkun e Elbasanit, popullsia dembele në moshë pune u rrit edhe me 5 pikë përqindje, në Berat gjithashtu me 5 pikë përqindje, si edhe në Durrës me 2.8 pikë përqindje në raport me 6-mujorin e parë 2019.
Në rang vendi, qytetet me numrin më të lartë të personave në moshë pune, që nuk duan të punojnë, janë Lezha, Dibra, Durrësi dhe Tirana. Ndërsa qarqet e Gjirokastrës, Korçës, Beratit dhe Vlorës, shihet se kanë një përqindje më të ulët të popullsisë në moshe pune që nuk dëshiron të punojë.
Rritja e shifrave
Fenomeni i atyre që nuk dëshirojnë të punojnë dhe nxjerrin pretendime si për pagat e ulëta, apo kushtet e punës jo komode apo jashtë profesionit, nuk është i ri as për vendin tonë.
Por ajo çka vëren INSTAT-i në hulumtimin e fundit, ka të bëjë me shtimin e këtij fenomeni i cili është bërë në vend një lloj trendi. Si rrjedhojë e shtimit të inaktivëve (personat që nuk duan të punojnë) është reduktuar dhe forca e punës me rreth 43 mijë persona, duke zbritur në 1.32 milionë persona, pasi inaktivët nuk llogariten në forcën e aftë për punë.
Sipas të dhënave të fundit nga INSTAT, numri i personave joaktivë për punë është rritur me 42 mijë persona në 6-mujorin e parë, duke arritur në 976 mijë persona gjithsej. Kjo kategori e popullsisë që cilësohet “joaktive” nga INSTAT, nuk përfshihet në forcën e punës.
Duke i kanalizuar të papunët si inaktivë, treguesi i papunësisë nuk ka reflektuar ndryshim të madh nga kriza, përderisa numri i tyre është rritur vetëm me 6 mijë persona në 3-mujorin e dytë, teksa numri i “dembelëve” u rrit me 42 mijë persona.
Nëse personat që kanë dalë nga tregu i punës do të ishin shtuar të gjithë te numri i të papunëve, atëherë norma e papunësisë reale në vend (që llogaritet si përqindje e të papunëve ndaj forcës së aftë për punë) do të ishte rritur në gati 15%, nga 11.9% që u raportua nga të dhënat zyrtare.
/Burimi: INSTAT/ Iconstyle.al/
