Në Shqipëri njerëzit përdorin kryesish paranë cash për të bërë blerje mallrash dhe shërbimesh. Shoqata Shqiptare e Bankave nisi të mërkurën një fushatë ndërgjegjësuese dymujore për rritjen e pagesave me kartë dhe për uljen e përdorimit të cash.
Pagesat me karta apo direkt nga numri i llogarisë bankare do të rriste qarkullimin e parasë dhe do të ulte informalitetin.
Por edhe sikur të ekzistojë dëshira e klientëve, tregtarët që e ofrojnë këtë mundësi janë të paktë. Supermarketet në qytetet e mëdha dhe një pjesë e shërbimeve të restoranteve dhe hotelerisë e ofrojnë këtë alternativë. Megjithatë mbetemi të fundit në rajon dhe në Evropë, që kemi kaq pak karta bankare.
Sipas FMN-së, Shqipëria ka 483 karta për njëmijë banorë në moshë madhore. Në rajon, ky tregues luhatet nga 759 për Bosnjë-Hercegovinën, deri në 2449 për Kroacinë. Ç’është më e rëndësishme, kartat në Shqipëri përdoren kryesisht për transaksione cash, në formën e tërheqjes së parave nga bankomatet. Nga 100 lekë veprime me karta, pothuajse 90 lekë janë tërheqje cash, kryesisht për tërheqjen e pagave nga punonjësit. Megjithë rritjen dyshifrore në vite e fundit, numri i transaksioneve me kartë në pikat elektronike në pikat elektronike të shitjes (POS) është katër herë më i ulët se në Kosovë dhe 10 herë më i ulët se në Maqedoninë e Veriut.
Spiro Brumbulli, sekretar i Shoqatës së Bankave tha se çdo tregtar mallrash apo shërbimesh duhet të ketë në mënyrë detyruese, një alternativë pagese përveç parasë fizike që t’i ofrojë klientit për pagesë.
“Paraja fizike është vetëm një mënyrë, por mënyra tjetër duhet të jetë nëpërmjet kanaleve alternative – pagesë me kartë, pagesë e menjëhershme në llogari, etj. Ne duhet të kapërcejmë patjetër fazën ku ndodhemi sot, që paraja fizike mbizotëron si mjet i pagesës. Prandaj kërkojmë nga institucionet dhe autoritetet përkatëse më shumë dhe më shpejt rregullimet infrastrukturore dhe ato rregullative që çdo tregtar të ketë të paktën dy kanale të ofrimit të kryerjes së pagesës”, tha Brumbulli.
Viti 2019 ka shënuar një nivel të lartë rekord në vlerë absolute të parasë që qarkullon jashtë kanaleve të sistemit bankar. Sipas të dhënave të Bankës së Shqipërisë, treguesi i parasë jashtë bankave ishte 291 miliardë lekë, ose rreth 2.4 miliardë lekë.
Përdorimi i lartë i cash lidhet shumë me nivelin e lartë të informalitetit dhe evazionit fiskal. Pagesat me kartë e bëjnë më të vështirë fshehjen e të ardhurave, ndaj shumica e tregtarëve të vegjël nuk preferojnë të pranojnë pagesa në këtë formë. Për këtë arsye, bankat mendojnë se ofrimi i një kanali alternativ pagese duhet të jetë i detyrueshëm, si në shembullin e Greqisë. /Iconstyle.al/
