Gjumi njihet gjerësisht si një nga proceset thelbësore të jetës, duke ofruar përfitime të fuqishme në shëndetin fizik, shëndetin mendor dhe jo vetëm.
Por a e dini se netët pa gjumë mund të çojnë edhe në sjellje egoiste?
Gjumi i pamjaftueshëm ndikon në sa gjasa ka një person për të ndihmuar dikë, sipas një studimi të ri të botuar në revistën PLOS Biology të martën.
Studiuesit nga Universiteti i Kalifornisë, Berkeley, kryen tre studime në Shtetet e Bashkuara duke parë këtë efekt “egoizmi”, duke analizuar ndryshimet në aktivitetin nervor dhe sjelljen në dobi të të tjerëve dhe zbuluan se ai ishte i përhapur edhe pas një humbje të vogël të gjumit.
Shkencëtari hulumtues Eti Ben Simon dhe Matthew Walker, një profesor i neuroshkencës dhe psikologjisë në UC Berkeley dhe drejtor i Qendrës së universitetit për Shkencën e Gjumit Njerëzor, ishin drejtuesit e studimit. Ata i thanë CNN se ky zbulim ishte më befasuesi.
“Edhe vetëm një orë e humbjes së gjumit ishte më se e mjaftueshme për të ndikuar në zgjedhjen për të ndihmuar një person tjetër,” tha Ben Simon, një student postdoktoral i psikologjisë në Qendrën për Shkencën e Gjumit Njerëzor. “Kur njerëzit humbin një orë gjumë, ka një goditje të qartë në mirësinë tonë të lindur njerëzore dhe motivimin tonë për të ndihmuar njerëzit e tjerë në nevojë.”
Duke parë një bazë të dhënash prej 3 milionë donacionesh bamirësie midis 2001 dhe 2016, Ben Simon, Walker dhe kolegët e tyre panë një rënie prej 10% të donacioneve.
Në studimin e dytë, studiuesit përdorën imazhe funksionale të rezonancës magnetike për të parë aktivitetin e trurit të 24 njerëzve pas tetë orësh gjumë dhe pas një nate pa gjumë. Rrjeti nervor prosocial – zonat e trurit të lidhura me teorinë e mendjes – ishte më pak aktiv pas privimit të gjumit, zbuloi ky studim.
Teoria e mendjes është aftësia për të marrë parasysh nevojat, gjendjet dhe emocionet e njerëzve të tjerë, e cila zakonisht zhvillohet në fëmijërinë e hershme me socializimin.
“Gjumi është treguar vazhdimisht se ndikon në disponimin tonë dhe funksionimin tonë njohës, dhe kështu, ka të ngjarë të ndikojë edhe në mënyrën se si ne lidhemi me të tjerët”, tha Dr. MB, i cili nuk ishte i përfshirë në studim.
Në studimin e tretë, i cili mati gjumin e më shumë se 100 njerëzve gjatë tre deri në katër net, studiuesit papritmas zbuluan se cilësia e gjumit ishte më e rëndësishme sesa sasia e gjumit kur bëhej fjalë për matjen e egoizmit. Ekipi vlerësoi nivelet e egoizmit bazuar në përgjigjet ndaj pyetësorëve që ishin plotësuar nga pjesëmarrësit e studimit. Sasia dhe cilësia e gjumit zakonisht ndikojnë në sjelljen emocionale dhe sociale, kështu që ekipi priste të gjente një efekt nga të dyja, tha Ben Simon për CNN.
“Këto gjetje mund të sugjerojnë që sapo kohëzgjatja e gjumit të rritet mbi një sasi nominale bazë, atëherë duket se është cilësia e atij gjumi që është më kritike për të ndihmuar dhe mbështetur dëshirën tonë për të ndihmuar njerëzit e tjerë”, shpjegoi ajo.
