Kina ka nisur një nga riformatimet më të mëdha të arsimit të lartë në vitet e fundit, duke hequr ose pezulluar mbi 12 mijë programe universitare që konsiderohen gjithnjë e më pak të lidhura me tregun e punës në epokën e inteligjencës artificiale.
Sipas të dhënave të raportuara nga Ministria e Arsimit në Kinë, gjatë periudhës 2021 deri 2025 universitetet kineze kanë hequr ose pezulluar rreth 12,200 programe bachelor, ndërsa në të njëjtën kohë kanë hapur rreth 10,200 programe të reja. Pra, nuk bëhet fjalë thjesht për shkurtime, por për një ndryshim të madh drejt fushave që Pekini i sheh si vendimtare për ekonominë e së ardhmes.
Në qendër të këtij transformimi janë inteligjenca artificiale, robotika, teknologjitë e avancuara, gjysmëpërçuesit, shkenca e të dhënave dhe fusha të tjera që lidhen me industrinë e re globale. Ndërkohë, ndër programet më të prekura raportohet se janë artet, shkencat humane, gjuhët e huaja dhe menaxhimi, fusha që në Kinë po shihen si të mbingopura ose më pak premtuese për punësimin e të rinjve.
Vendimi ka hapur debat të madh, pasi tregon se si një nga fuqitë më të mëdha botërore po e lidh drejtpërdrejt universitetin me ekonominë, teknologjinë dhe garën globale për inteligjencën artificiale. Për Kinën, diploma nuk shihet më vetëm si formim akademik, por si instrument strategjik për të prodhuar fuqinë punëtore që do të udhëheqë dekadat e ardhshme.
Kjo lëvizje vjen në një moment kur papunësia e të rinjve dhe vështirësia e të diplomuarve për të gjetur punë mbeten sfida serioze. Për këtë arsye, autoritetet kineze po përpiqen të shmangin prodhimin masiv të diplomave që nuk përkthehen në vende pune, duke orientuar studentët drejt profesioneve që lidhen me teknologjinë dhe industrinë.
Megjithatë, a mjafton të ndryshosh emrin e programeve universitare për të zgjidhur krizën e punësimit? Ekspertët paralajmërojnë se arsimi nuk mund të reduktohet vetëm në kërkesat e momentit të tregut, pasi aftësitë kritike, kreative dhe humane mbeten po aq të rëndësishme në një botë ku teknologjia po merr gjithnjë e më shumë rol.
Por mesazhi i Kinës është i qartë: epoka e diplomave “të sigurta” po merr fund. Në garën e re globale, universitetet nuk po pyeten më vetëm çfarë duan të mësojnë studentët, por çfarë do t’i duhet ekonomisë në një botë të dominuar nga AI.
