Hëna e plotë e janarit, një nga fenomenet më të bukura qiellore të dimrit, arrin kulmin e saj të ndriçimit më 3 janar, duke ofruar një spektakël të veçantë për vëzhguesit e qiellit në mbarë botën. Kjo fazë ndodh kur Hëna pozicionohet përballë Diellit në qiellin e Tokës, duke bërë që disku i saj të shfaqet plotësisht i ndriçuar. Fenomeni përsëritet vetëm një herë në çdo orbitë rreth 27 ditore të Hënës.
Sipas të dhënave astronomike, kulmi i ndriçimit arrihet në orën 5:03 të mëngjesit (EST), megjithatë për syrin e lirë Hëna do të duket pothuajse e plotë edhe në netët përreth kësaj date. Oraret e lindjes dhe perëndimit të Hënës ndryshojnë sipas vendndodhjes gjeografike, por pamja mbetet mbresëlënëse kudo.
Hëna e plotë e janarit njihet tradicionalisht si “Hëna e Ujkut”, një emërtim që lidhet me ulërimat e ujqërve gjatë netëve të gjata dhe të ftohta të dimrit. Në kultura të ndryshme ajo mban edhe emra të tjerë, si “Hëna Pas Yule” në traditën anglo-saksone, apo “Hëna e Ashpër”, një emër i përdorur nga popujt indigjenë të Amerikës së Veriut për të përshkruar të ftohtin e ashpër të këtij muaji.
Ajo që e bën këtë Hënë edhe më të veçantë është fakti se këtë vit ajo përkon me afrimin më të madh të Hënës me Tokën në orbitën e saj, duke krijuar një superhënë. Si rezultat, ajo mund të duket deri 30% më e ndritshme dhe rreth 14% më e madhe se një hënë e plotë që ndodhet më larg. Superhëna e janarit është gjithashtu e fundit në një seri prej katër superhënash radhazi, ndërsa superhëna e radhës pritet vetëm në nëntor 2026.
Për një përvojë sa më mbresëlënëse, rekomandohet të shikoni horizontin lindor në muzg më 2 janar, kur Hëna e Ujkut do të lindë pak para perëndimit të Diellit. Ajo do të duket veçanërisht e madhe për shkak të të ashtuquajturit “iluzioni i Hënës”, një efekt vizual që bën që trupat qiellorë pranë horizontit të duken më të mëdhenj se sa janë në të vërtetë.
Ky efekt do të jetë i dukshëm edhe më 3 janar, kur Hëna do të lindë në një qiell më të errët menjëherë pas perëndimit të Diellit. Gjatë këtij momenti, ajo mund të marrë edhe një nuancë portokalli apo të verdhë, për shkak të kalimit të dritës së reflektuar përmes një shtrese më të trashë të atmosferës së Tokës, e cila shpërndan dritën blu dhe lejon kalimin e toneve më të kuqe.
