Në çdo lajm për një virus të ri apo një rrezik të mundshëm shëndetësor, reagimi i parë i shumë njerëzve është ankthi. Kjo është pikërisht ajo që po ndodh edhe me përmendjen e Hantavirus, i cili, ndonëse nuk është një kërcënim i ri global si pandemia e COVID-19, ka mjaftuar për të rikthyer ndjesi pasigurie dhe frike tek publiku.
Por pse ndodh kjo? Përgjigjja nuk lidhet vetëm me vetë virusin, por me mënyrën se si funksionon mendja jonë.
Gjatë pandemisë së COVID-19, njerëzit përjetuan stres të lartë, izolim dhe pasiguri për një periudhë të gjatë. Këto përvoja ruhen në tru si kujtime emocionale të forta. Sa herë që përballemi me një situatë që i ngjan asaj periudhe si lajmet për një virus të ri truri aktivizon automatikisht të njëjtin alarm.
Ky mekanizëm është pjesë e instinktit tonë për mbijetesë: më mirë të reagojmë shpejt ndaj një rreziku të mundshëm, sesa ta injorojmë atë.
Roli i ankthit dhe informacionit të tepërt
Në epokën e rrjeteve sociale, lajmet përhapet me shpejtësi marramendëse. Një informacion i pjesshëm ose i paqartë për Hantavirus mund të krijojë perceptimin e një kërcënimi më të madh sesa është realisht.
Kjo lidhet me një fenomen psikologjik të quajtur “heuristika e disponueshmërisë”, ku njerëzit vlerësojnë rrezikun bazuar në sa lehtë u vjen në mendje një ngjarje e ngjashme në këtë rast, pandemia globale.
A është realisht për t’u shqetësuar?
Hantavirus nuk transmetohet nga personi tek personi në shumicën e rasteve dhe zakonisht lidhet me kontaktin me brejtësit ose mjediset e kontaminuara. Pra, rreziku për përhapje masive është shumë më i ulët krahasuar me COVID-19.
Megjithatë, kjo nuk do të thotë se duhet neglizhuar, por më tepër se reagimi duhet të jetë i informuar dhe i balancuar.
Si të menaxhojmë frikën?
Ekspertët sugjerojnë disa hapa të thjeshtë:
-Informohuni vetëm nga burime të besueshme
-Shmangni mbingarkesën me lajme
-Kujtoni dallimet mes situatave aktuale dhe pandemisë
-Fokusohuni tek faktet, jo tek paniku
Frika është një reagim normal. Por të kuptuarit se si funksionon mendja jonë na ndihmon ta kontrollojmë më mirë atë dhe të mos lejojmë që kujtimet e së kaluarës të dominojnë perceptimin tonë për të tashmen.
