Superhëna e nëntorit, e quajtur edhe Hëna e Kastorit, do të jetë hëna e plotë më e afërt e vitit 2025, duke u shfaqur më e ndritshme dhe pak më e madhe se zakonisht.
Shikoni lart në qiell të mërkurën në mbrëmje dhe mund të vini re diçka mjaft të jashtëzakonshme: hëna do të shkëlqejë pak më fort, do të varet pak më e madhe dhe do të ndihet pak më afër shtëpisë se zakonisht.
Kjo sepse do të jemi gati të dëshmojmë superhënën më të afërt të vitit. Ja gjithçka që duhet të dini përpara se të ndodhë fenomeni:
Një “superhënë” ndodh kur një hënë e plotë përkon me pikën në orbitën e saj më të afërt me Tokën, e njohur si perigje. Pika më e largët quhet apogje.
Meqenëse orbita e hënës ka formë paksa ovale dhe jo të rrumbullakët në mënyrë perfekte, ndonjëherë është më afër, ndonjëherë më larg. Kur këto dy momente – hëna e plotë dhe perigjeu – përputhen, kemi një superhënë.
Sipas NASA-s, kjo mund ta bëjë hënën të duket deri në 14% më e madhe dhe 30% më e ndritshme se hëna e plotë më e zbehtë e vitit. Termi “superhënë” u shpik për herë të parë në vitin 1979 nga astrologu Richard Nolle.
Kur do të jetë superhëna e nëntorit?
Superhëna e nëntorit do të jetë zyrtarisht e plotë më 5 nëntor të mërkurën në orën 13:20 GMT (2:20 CET).
Ndërsa do të jetë i dukshëm natën para dhe natën pas, koha më e mirë për ta parë është mbrëmja e së mërkurës, pak pas perëndimit të diellit.
Si mund ta shoh?
Nuk do t’ju duhen pajisje të posaçme – vetëm qiell i pastër, sy të kthjellët dhe një pamje e mirë e horizontit. Megjithatë, ndryshimi në madhësinë e hënës mund të jetë i vështirë për t’u dalluar me sy të lirë.
“Dallimi është më i dukshëm në një krahasim midis imazheve ose vëzhgimeve të tjera”, tha Shannon Schmoll, drejtoreshë e Abrams Planetarium në Universitetin Shtetëror të Miçiganit, në një email.
A do të ndikojë në baticë/zbaticë?
Po – por vetëm pak. Afërsia shtesë e Hënës me Tokën do të thotë se tërheqja e saj gravitacionale është pak më e fortë, gjë që mund të shkaktojë baticë pak më të larta.
Sipas astronomit Lawrence Wasserman të Observatorit Lowell, megjithatë, efekti nuk është aq dramatik sa të vihet re në shumicën e zonave bregdetare.
A do të ketë më shumë superhëna këtë vit?
Po, nëse nuk keni mundësi ta shihni superhënën të mërkurën, ajo e radhës dhe e fundit e vitit 2025 do të lindë muajin tjetër, më 6 dhjetor.
