Flet Edon Zeneli, kreu i Shoqatës së Botuesve të Kosovës
Kreu i Shoqatës së Botuesve të Kosovës ngre zërin për një fenomen që po prek botuesit në anën tjetër të Morinës e cila dëmton botimet e Kosovës. Sipas tij, vendosja e taksës 6% pas 1 janarit 2020, për të gjithë librat e Kosovës në Shqipëri është pengesë burokratike që nuk i bën nder askujt…
Si ka qenë ecuria e sektorit të librit në Kosovë? Problematikat që dominojnë dhe ndikimi i pandemisë?
Libri në Kosovë, dita-ditës, është duke u kërkuar dhe duke u lexuar më shumë. Është një treg në rritje. Lexuesi në Kosovë është i etur për të lexuar dhe kjo gjë ka bërë që librarët dhe botuesit të jenë të motivuar për punën që bëjnë. Pandemia pati dy anë të veta. E para ishte që njerëzit kishin kohë dhe hapësirë për të lexuar, gjë që u përkthye në kërkesë të shtuar. Në anën tjetër, pandemia bëri që të mos mbaheshin dy panaire dhe kjo gjë rezultoi me një mungesë titujsh të rinj.
Prej 1 janarit 2020, libri që botohet në Kosovë duhet të paguajë 6% taksë (TVSH) për të hyrë në Shqipëri. Çfarë ndikimi mendoni se ka kjo taksë?
Kjo është gjëja më e shëmtuar që mund të ndodhë në fushën e librit. Të taksohet libri shqip, botuar në Kosovë, për të hyrë në Shqipëri nuk i bën nder askujt. Sidomos kur kemi parasysh që raporti është thellësisht i pabarabartë mes librave të botuar në Shqipëri që qarkullojnë në Kosovë me të anasjelltën.
Është pengesë burokratike skandaloze, e cila duhet të hiqet sa më parë. Ndërsa Ministritë e Kulturës nënshkruajnë marrëveshje për të lehtësuar qarkullimin e librit shqip mes dy vendeve, një taksë e tillë është një veprim krejt i pavend. Po të vendoste edhe Kosova taksë për librin e botuar në Shqipëri (8% sa është TVSH këtu) do të shkatërronte gjithë ç’është arritur këto 20 vjet me mundin, sakrificën e vetëmohimin e punonjësve të librit, puna e palodhur e të cilëve rrit dhe emancipon gjenerata.
Për botuesit e Kosovës kjo taksë e bën të pamundur qarkullimin e librit në Shqipëri, ku edhe ashtu pothuaj mungonte tërësisht. Dhe, siç thashë, kjo nuk i shërben askujt.
Botimet në dy anët e Morinës kanë një gjuhë, çfarë mund të bëhet më tej në gjetjen e gjuhës së përbashkët dhe për ta ndryshuar këtë situatë?
Puna e parë që duhet të bëjë shteti shqiptar është ta largojë këtë taksë të turpit. Pastaj, Ministritë e Kulturës, në sinkron, duhet ta vazhdojnë punën e gërshetimit të planeve dhe veprimeve konkrete për të njësuar tregun e librit shqip. Lehtësimi i procedurave doganore është domosdoshmëri dhe, tekefundit, interes i shtetit shqiptar, para se shtetit të Kosovës. Janë librat që botohen në Shqipëri ato që qarkullojnë më shumë dhe, rrjedhimisht, interesi aty është.
Ankesa
Kjo është gjëja më e shëmtuar që mund të ndodhë në fushën e librit. Të taksohet libri shqip, botuar në Kosovë, për të hyrë në Shqipëri nuk i bën nder askujt. Sidomos kur kemi parasysh që raporti është thellësisht i pabarabartë mes librave të botuar në Shqipëri që qarkullojnë në Kosovë me të anasjelltën.
Burimi: Monitor
