Një kafshë ikonike e Australisë, djalli Tasmanian është një nga krijesat më të keqkuptuara në botë.
Një nga arsyet për reputacionin e tij të keq është Taz, një personazh vizatimor që shfaqet në serinë vizatimore të Warner Bros. Looney Tunes dhe Merrie Melodies. Taz përshkruhet si një krijesë e egër, mishngrënëse me pak durim. Ai karakterizohet nga shpërthime zemërimi dhe periudha qetësie, një oreks të madh dhe një të folur të pakuptueshme që kufizohet në britma të paartikuluara. Ai është një vorbull me dhëmbë të mprehtë që përpin gjithçka në rrugën e tij.
Megjithatë, djajtë e vërtetë të Tasmanisë nuk janë krijesat djallëzore që mendojmë se janë. Le të hedhim një vështrim në 9 fakte interesante rreth këtij gjitari të pazakontë dhe misterioz.
1. Është marsupiali më i madh mishngrënës në botë
Djalli i Tasmanisë mban rekordin si marsupiali më i madh mishngrënës në botë, i gjetur në ishullin australian të Tasmanisë. Është afërsisht sa madhësia e një qeni të vogël, por është i shëndoshë dhe muskuloz. Këmbët e tij të përparme janë pak më të gjata se këmbët e pasme, gjë që është e pazakontë për një marsupial.
Kjo kafshë karakterizohet nga gëzofi i zi, aroma e fortë që lëshon kur është e stresuar , britma jashtëzakonisht e lartë dhe egërsia e saj kur ushqehet. Ka mustaqe të gjata në fytyrë dhe të zgjatura në majë të kokës. Këto e ndihmojnë të gjejë prenë e saj kur gjuan në errësirë, si dhe të zbulojë djajtë e tjerë që afrohen kur ushqehet.
Ushqehet me kafshë gjuetie dhe kafshë të ngordhura , dhe megjithëse në përgjithësi është një kafshë e vetmuar, ndonjëherë ha në grupe. Një karakteristikë tjetër është se grumbullon dhjamë në bishtin e saj . Kështu, sa më i shëndoshë të jetë, aq më e shëndetshme është kafsha. Kafshët e pashëndetshme shpesh kanë bishta të hollë.
Jetëgjatësia mesatare në natyrë vlerësohet në gjashtë vjet, por në robëri mund të jetojë më gjatë. Djajtë e Tasmanisë vdesin shpejt nga një kancer ngjitës i fytyrës.
2. Të porsalindurit janë afërsisht sa madhësia e një rrushi të thatë
Djalli i Tasmanisë është një marsupial, njësoj si kanguri dhe koala. Të porsalindurit e tij, të quajtur joeys, janë të vegjël, afërsisht sa madhësia e një rrushi të thatë. Sapo lindin, ata instinktivisht futen në qesen e nënës së tyre dhe ia ngjitin gojën një thithke. Ata ushqehen me qumësht dhe rriten brenda për rreth 100 ditë. Ndryshe nga kangurët, qesja e djallit të Tasmanisë hapet në fund për të mbajtur jashtë çdo papastërti.
Shtatzënia zgjat 21 ditë dhe, megjithëse femra lind 20 deri në 30 të vegjël, ajo ka vetëm katër thitha, që do të thotë se nuk ushqen kurrë më shumë se katër të vegjël. Të tjerët nuk mbijetojnë. Djajtë femra janë të zënë duke rritur të vegjëlit e tyre gjatë gjithë vitit, përveç gjashtë javëve.
3. Ato janë krijesa tepër të zhurmshme
Edhe pse zakonisht janë të vetmuara, këto kafshë ndonjëherë mblidhen rreth kufomave ose bashkëveprojnë me njëra-tjetrën në mënyra të tjera. Për të komunikuar, ato bëjnë një sërë rënkimesh dhe ulërimash. Djajtë e Tasmanisë janë kafshë shumë të zhurmshme , të njohura për tingujt e tyre të lartë dhe të zhurmshëm gjatë ushqyerjes.
Emri “djall” u është dhënë atyre nga kolonët evropianë të cilët i përshkruanin këto tinguj si të çuditshëm dhe demonikë kur i dëgjonin natën. Djajtë e Tasmanisë gjithashtu bërtasin me zë të lartë ndaj kërcënimeve të mundshme, siç janë grabitqarët, për t’i trembur. Përveç vokalizimit, ata komunikojnë edhe me njëri-tjetrin duke u përpëlitur dhe duke ngritur bishtin.
4. Janë të mirë në fshehje – por do të bërtasin nëse i dallojnë
Djajtë e Tasmanisë janë në fakt mjaft të turpshëm dhe u pëlqen të fshihen gjatë ditës (kryesisht janë njerëz nate) në strofullat e tyre nëntokësore. Natën, ngjyra e errët e leshit të tyre u lejon atyre të qëndrojnë të kamufluar ndërsa eksplorojnë mjedisin e tyre dhe përpiqen të ushqehen.
Megjithatë, kur shohin se një kafshë i ka vënë re dhe po i kërcënon, lëshojnë, siç e përmendëm, ato britma dhe ulërima të forta famëkeqe që janë të afta të trembin çdo krijesë, e cila nuk do të guxojë t’u afrohet.
5. Ata janë atletë të mrekullueshëm
Djajtë e rinj të Tasmanisë janë më të shkathët se ata më të vjetër në shumë mënyra, duke përfshirë edhe kur duan të ngjiten në pemë. Kjo u lejon atyre t’i shpëtojnë rreziqeve të ndryshme.
Ata janë gjithashtu notarë të jashtëzakonshëm dhe mund të vrapojnë me 24 kilometra në orë deri në një orë.
