Përshëndetje! Jam një nënë e shqetësuar. Kam shumë probleme me djalin tim 16-vjeçar. Kemi qenë ca kohë në azil, në Gjermani, por na kthyen. Fëmijët e mi u stresuan shumë, sidomos djali. Ndenjëm tre muaj në Shqipëri, tani kam dy muaj që kam ardhur në Itali. Jam edhe vetë shumë në stres. Djalin e kam futur në shkollë. I bleva edhe librat, të cilat kushtuan shumë, por ai nuk i prek fare me dorë, nuk do të mësojë. Ka dy vjet qëkur ishim në Gjermani, në azil. Për çdo gjë që i flas djalit, ai zë veshët me duar, ose vë kufjet dhe thotë: Boll, nuk bën më koka ime. Ai ka filluar të thotë edhe shumë gjëra që nuk janë për të thënë. Thotë “Do ndryshoj fenë. Unë jam për të jetuar në Amerikë etj.” Këto fjalë mua më duken çudi, por në të njëjtën kohë, jam edhe shumë e shqetësuar.
Përshëndetje e dashur lexuese! E kuptoj shqetësimin tuaj për djalin dhe do të përpiqem t’ju orientoj drejt që ju të reflektoni për një zgjidhje. Si fillim, duhet të dini se, adoleshenca është një periudhë që karakterizohet nga turbullira emocionale. Në moshën 16 vjeç, shumë të rinj kanë disa gjëra të përbashkëta: dinë shumë gjëra veten dhe dëshirat e tyre dhe kjo i bën të mendojnë se i dinë të gjitha. Ata nuk pranojnë sugjerime dhe kritika, madje edhe të reagojnë ashpër ndaj fjalëve të të rriturve. Këto reagime lidhen me përpjekjet e një adoleshenti për të fituar më shumë pavarësi. Në këtë moshë, marrin shumë rëndësi shoqëritë me moshatarët dhe fillojnë të krijohen lidhjet e para romantike. Shtohet edhe koha e shpenzuar në rrjetet sociale.
Duke njohur disa nga këto tipare tipike, ju mund të mirëkuptoni reagimet e djalit tuaj dhe të përmirësoni reagimet tuaja. Si flisni me djalin tuaj: a flisni hapur dhe a i dëgjoni mendimet e tij? A po e mbështesni për vështirësitë që po përjeton dhe si? A ka djali shokë të moshës së vet dhe si janë ata? A po e ndihmoni të jetë i sigurt në internet?
Po ashtu, mundohuni ta mbështesni djalin tuaj që ai të bëjë zgjedhje të shëndetshme. Flisni hapur me të për të gjitha çështjet e mundshme, deri edhe te ato më delikatet, si: alkooli, droga, seksualiteti, por edhe feja (meqë është një çështje që ju e përmendni si shqetësim). Adoleshenti mendon më shumë për të tashmen, sesa për të ardhmen. Prandaj, ju duhet të bëni biseda të rregullta për shkollën dhe për jetën. Pyeteni se çfarë mendon të bëjë ose ku dëshiron të jetojë. Bisedoni për mundësitë që ka përpara. Edhe nëse ai ëndërron gjëra të cilat juve ju duken të vështira ose të pamundura (si për shembull, kur thotë që do të shkojë në Amerikë), mos i thoni që nuk mund t’i arrijë ato, por fokusohuni tek gjërat që mund të bëjë për t’i realizuar ato që do.
Nga ato që më shkruani, kuptoj se gjithë familja juaj ka kaluar një periudhë stresante, pasi kërkimi i azilit në një vend të huaj, normalisht shoqërohet me vështirësi të shumta. Prandaj, rifitimi i qetësisë familjare është parakusht për ekuilibrin tuaj mendor, sidomos për djalin tuaj. Nëse nuk arrini ta ndihmoni djalin, ju lutem, konsultohuni me një profesionist, i cili duhet ta vlerësojë situatën nga afër. Shpresoj t’ju kem ndihmuar dhe ju uroj gjithë të mirat!
*Lediona Braho, psikologe klinike
Për Iconstyle.al
