“Dita e Verës” është një festë me origjinë të lashtë. Festimi kryhet në nderim të natyrës së bukur shqiptare dhe bimësisë që merr jetë në këtë datë.
“Dita e Verës” ishte dita e fillimit të vitit sipas kalendarit shumë të lashtë të shqiptarëve, pra një ditë që kremtohej shumë shekuj para se të lindte krishterimi. Ajo kremtohej me 1 mars të kalendarit Julian, ditën e parë të vitit të ri (sipas kalendarit Gregorian, “14 mars”).
“14 Marsi” është një festë mbarëshqiptare, që kremtohet si në Veri edhe në Jug, por me nuanca të ndryshme, sipas krahinave. Kryeqendra e kësaj feste është qyteti i Elbasanit, ku ka një traditë të hershme.
Në Elbasan, festimet kanë filluar që nga dita e djeshme ku qindra qytetarë u mblodhën në qendër të qytetit për të ndjekur koncertin e organizuar dhe për të ndarë momentet festive mes tyre, duke ndjekur këngët dhe vallet e zonës.
Në Lezhë, Ditën e Verës ndizen zjarre purifikues për t’i dhënë forcë diellit në oborr e në kopshte. Nga gratë bëhen rite magjike kundër qenieve të tjera dëmtuese, grabitëse.
Prej disa vitesh është bërë traditë që Dita e Verës festohet në mënyrë të organizuar edhe në Tiranë. Mbi 100 aktivitete festive do të zhvillohen në kryeqytet me rastin e Ditës së Verës. Aktivitetet muzikore, argëtuese dhe sportive do të jenë në zona të ndryshme të Tiranës.
Shenja dalluese e këtij festimi është gatimi i ballokumeve. Veç kësaj, “Ditën e Verës”, lidhet në dorë një “verore”. Verorja hiqet kur sheh dallëndyshen e parë dhe hidhet në ferra që dallëndyshja ta marrë për të bërë fole.
