Ja ka ndodhur të gjithëve: po bën diçka çdo ditë ose të parëndësishme dhe papritmas ke një deja vu. Është një ngjarje që na bën të mendojmë dhe të pyesim veten për arsyet ose origjinën e këtij procesi të çuditshëm mendor. Megjithatë, është më e zakonshme nga sa mendojmë.
Sipas National Geographic, një studim zbuloi se nga 386 persona të vlerësuar, 294 (76%) thanë se e kishin përjetuar këtë ndjesi më parë. Por pse kemi ndjesinë se kemi përjetuar diçka më parë? Ekzistojnë teori të ndryshme.
Për momentin, nuk dihet se cila është arsyeja e vërtetë pas këtij procesi kurioz dhe misterioz. Megjithatë, ekzistojnë disa teori se çfarë mund të ndodhë pas tij.
Njëra prej tyre, siç theksohet nga revista National Geographic, është desinkronizimi neuronal. Kujtesa do të funksiononte si një sistem kompleks i ruajtjes së informacionit. Normalisht, mesazhet kalojnë nëpër një zonë të kujtesës afatshkurtër dhe më pas vendosen në zonën e kujtesës afatgjatë. Megjithatë, mund të ndodhë që ky informacion të shkojë direkt në zonën afatgjatë. Kjo do të shkaktonte konfuzion në tru. Kjo do të krijonte bindjen e rreme se ky moment është përjetuar tashmë, kur nuk është përjetuar.
Një tjetër teori është ajo e kujtesës së fragmentuar. Sipas kësaj teorie, do të mungonte një pjesë informacioni që kemi në trurin tonë, e cila do të funksiononte si një enigmë e ndërlikuar. Ky informacion i ri do të përshtatej me boshllëkun që ka truri ynë dhe do ta përfshinte atë aty, duke na dhënë ndjesinë e rreme se e kemi përjetuar risinë në të kaluarën.
Pastaj është teoria e përpunimit paralel. Kjo ndodh kur truri punon në dy detyra në të njëjtën kohë. Zakonisht e bën këtë saktë, por nëse përpunimi i njërës prej këtyre detyrave vonohet, mund të japë ndjesinë se diçka ka ndodhur në të kaluarën, duke ndjerë kështu deja vu.
Edhe pse origjina është e panjohur dhe mund të jetë për shkak të faktorëve të ndryshëm, ekzistojnë disa shkaktarë që mund të favorizojnë shfaqjen e saj.
Stresi dhe lodhja mendore mund të rrisin gjasat e ndjesisë dhe përjetimit të dejà vu-së. Në raste të tjera, veçanërisht tek njerëzit që vuajnë nga epilepsia e lobit temporal, mund të shkaktojë një krizë. Realiteti është se, për shumicën e njerëzve, këto episode kurioze zakonisht nuk janë shkak për shqetësim dhe zakonisht nuk shkojnë përtej një ngjarjeje kurioze dhe të rëndësishme.
