Vëllai i Mbretit Charles, Andrew, u arrestua në rezidencën e tij në pronën mbretërore të Sandringham, u dërgua në Departament, u fotografua dhe iu morën gjurmët e gishtërinjve. Vetëm pak ditë më parë ai ende qëndronte në Royal Lodge, një rezidencë luksoze me tridhjetë dhoma në Windsor Great Park.
Disa javë më parë, si “Princi” Andrew, ai kishte lëshuar një deklaratë përmes Pallatit, duke shpallur përkushtimin e tij ndaj detyrës dhe pafajësinë e tij. Vetëm pak muaj më parë, ai ishte fotografuar në shkallët e Katedrales së Westminsterit, me pjesën tjetër të familjes, në funeralin e Dukeshës së Kentit.
Për vite me radhë pasi dha dorëheqjen si i dërguar tregtar në vitin 2011, ai e përdori Pallatin e Buckinghamit si sfond për iniciativën e tij të investimeve Pitch@Palace. Për më shumë se gjashtë dekada, ai ishte pjesë e asaj që babai i tij, Princi Philip , e quante “biznesi familjar”.
Duke pasur parasysh atë që pasoi, pak veta do ta kishin zili pozicionin e Mbretit Charles III sot. Mbështetësit e tij theksojnë se ai tashmë ka ndërmarrë hapa të paprecedentë: duke i hequr vëllait të tij titujt dhe vendbanimin, duke u zotuar të bashkëpunojë plotësisht me autoritetet dhe duke reaguar menjëherë pas arrestimit të Andrew Mountbatten-Windsor.
Në deklaratën e lëshuar disa orë pas arrestimit, nuk u përmendën lidhjet e gjakut. Mbreti foli për “shqetësim të thellë” në lidhje me “dyshimet për sjellje të gabuar në detyrën publike” dhe siguroi autoritetet se “kemi mbështetjen dhe bashkëpunimin tonë të plotë dhe të pandarë”.
Për mbrojtësit e tij, ky është një tregues i qartë se mbreti e vendosi detyrën ndaj Kurorës mbi besnikërinë familjare. Biografi dhe miku i mbretit, Jonathan Dimbleby, ka argumentuar publikisht se duhet bërë një dallim midis Familjes Mbretërore dhe institucionit të monarkisë, duke theksuar se arrestimi nuk ndikon domosdoshmërisht në vetë institucionin.
Vështirë të ndash Pallatin nga monarkia
Megjithatë, ky dallim – thelbësor për Pallatin – nuk kuptohet nga shumica e publikut. Në sytë e shumë njerëzve, Pallati, Familja dhe monarkia janë “një dhe e njëjta gjë”. Ideja se kjo është një “çështje private” vështirë se është bindëse, pasi Andrew Mountbatten-Windsor , ish-Princi Andrew, mbetet në linjën e trashëgimisë. Gjaku mbretëror është thelbi i një monarkie të trashëgueshme.
Edhe nëse ai do të ishte thjesht një individ privat, marrëdhënia e tij e gjatë me Familjen Mbretërore dhe Pallatin do të ishte e mjaftueshme për ta përfshirë institucionin në polemikë. Mbetet e panjohur se çfarë mund të vijë nga bashkëpunimi “i plotë” me hetimet që mbreti ka premtuar.
Monarkia është një institucion vazhdimësie; ajo mban barrën e së kaluarës dhe në të njëjtën kohë thirret t’u përgjigjet kërkesave të së tashmes. Mbështetësit e mbretit këmbëngulin se ai veproi me shpejtësi dhe vendosmëri. Kritikët, nga ana tjetër, do të pyesin veten pse nuk pati ndërhyrje më të hershme, pse nuk pati vigjilencë më të madhe kur akuzat po shtoheshin dhe kur ndryshoi pikërisht qëndrimi ndaj ish-princit.
