Mungesa e hekurit është një nga mangësitë më të zakonshme ushqyese, e cila mund të ketë pasoja serioze për shëndetin tonë. Megjithatë, shumë njerëz nuk janë të vetëdijshëm se e kanë këtë problem. Diagnostikimi i mungesës së hekurit kërkon dyshimin e mjekut dhe teste të posaçme, por gjetja e shkakut që e privon trupin tonë nga hekuri mund të jetë më e ndërlikuar nga sa duket fillimisht.
Mungesa e hekurit ndodh kur trupi nuk ka hekur të mjaftueshëm për të prodhuar sasinë e nevojshme të hemoglobinës, një proteinë në qelizat e kuqe të gjakut që transporton oksigjen në të gjithë trupin. Anemia nga mungesa e hekurit është pasoja më e njohur e mungesës së hekurit dhe mund të shkaktojë simptoma të tilla si lodhje, dobësi, gulçim dhe marramendje.
Edhe pse shumë besojnë se mungesa e hekurit është vetëm për shkak të marrjes së pamjaftueshme të hekurit përmes dietës, realiteti është më kompleks. Në shumë raste, shkaku i mungesës së hekurit nuk është marrja e pamjaftueshme, por përthithja e reduktuar. Ka shumë faktorë që mund të ndikojnë në përthithjen e hekurit dhe të çojnë në këtë mungesë. Le të shohim tre faktorë kryesorë:
Sëmundja celiake
Sëmundja celiake është një gjendje autoimune që prek zorrën e hollë dhe thithjen e lëndëve ushqyese, përfshirë hekurin. Kur njerëzit me sëmundje celiake konsumojnë gluten, sistemi i tyre imunitar “sulmon” zorrën e hollë, duke shkaktuar dëme që zvogëlojnë aftësinë për të thithur hekurin. Kjo është arsyeja pse një dietë pa gluten është menaxhimi më i mirë i sëmundjes.
Konsumimi i sasive të mëdha të kalciumit me ushqime të pasura me hekur
Kalciumi është një lëndë ushqyese e rëndësishme, por mund të ndërhyjë në thithjen e hekurit. Kur konsumohet me ushqime të pasura me hekur, siç është mishi i viçit, kalciumi mund të zvogëlojë thithjen e hekurit. Kjo do të thotë që të hash një hamburger me djathë mund të mos jetë zgjidhja më e mirë për ata që përpiqen të rrisin nivelet e hekurit.
Konsumi i kafesë dhe çajit
Kafeja dhe çaji përmbajnë substanca të tilla si oksalatet dhe polifenolet e quajtura tanine, të cilat janë gjithashtu përgjegjëse për uljen e përthithjes së hekurit. Për ata që i pinë këto pije, është mirë t’i konsumojnë ato larg vakteve të pasura me hekur për të maksimizuar përthithjen e hekurit.
Mungesa e hekurit dhe anemia që shkakton është mjaft e zakonshme, veçanërisht tek
veganët dhe vegjetarianët të cilët nuk janë të kujdesshëm në lidhje me marrjen e hekurit. Hekuri nga burimet shtazore absorbohet më mirë sesa hekuri me bazë bimore, kështu që ata që konsumojnë ushqime me bazë bimore duhet të bëjnë zgjedhje të mira për të maksimizuar marrjen dhe përthithjen e hekurit.
