Gra që përpiqen të jenë perfekte në çdo aspekt të jetës. Gra të reja me vetëvlerësim të brishtë, të bindura se nuk meritojnë dashuri për atë që janë. Partnere të lodhura nga marrëdhënie të njëpasnjëshme me “meshkuj të fortë”, ku ndihen të pavlerësuara dhe të refuzuara.
Çfarë i bashkon të gjitha këto histori?
Një fëmijëri e ndërtuar mbi një realitet të vështirë: rritja me prindër narcisistë.
Prindërit narcisistë janë personalitete të përqendruara tek vetja, me një ego të fryrë, të cilët shpesh vendosin kontrollin, pushtetin dhe imazhin mbi nevojat emocionale të fëmijëve të tyre. Në vend që të jenë një strehë e sigurt, ata shndërrohen në burim pasigurie, faji dhe frike. Dhe kjo lë gjurmë të thella që ndjekin fëmijën deri në moshë madhore.
Psikologia e këshillimit, Dr. Sarah Davis, e cila vetë ka përjetuar një realitet të tillë, shpjegon se shumë të rritur mbajnë ende brenda vetes jehonën e një fëmijërie ku dashuria ishte e kushtëzuar dhe prindërit nuk ofronin stabilitet emocional. Në librin e saj Raised by Narcissistic Parents, ajo analizon pikërisht këtë dinamikë dhe efektet afatgjata që ajo sjell.
Sipas saj, fëmijët që rriten në këto ambiente zhvillojnë një bindje të thellë se nuk janë “mjaftueshëm të mirë”. Çdo përpjekje për të qenë të dashur kalon përmes performancës: duhet të jenë më të mirët, më të bindurit, më të suksesshmit. Por edhe kështu, ndjesia e mungesës së vlerës nuk largohet kurrë.
Dashuria e kushtëzuar dhe rolet brenda familjes
Një nga mënyrat më të zakonshme të manipulimit nga prindërit narcisistë është “dashuria e kushtëzuar”. Fëmija ndjehet i dashur vetëm kur sillet sipas pritshmërive të prindit. Në këtë mënyrë, ai mëson të shtypë emocionet e veta dhe të jetojë për të kënaqur të tjerët.
Brenda këtyre familjeve shpesh krijohen role të caktuara:
-“Fëmija i artë”, që përmbush egon e prindit
-“Fëmija i humbur”, që tërhiqet për të shmangur konfliktin
-“Kurbani”, që mban barrën e kritikave dhe fajit
Këto role nuk janë fikse dhe shpesh ndërrohen sipas nevojave të prindit, duke krijuar një ambient të paqëndrueshëm emocionalisht.
Pasojat në jetën e të rriturve
Fëmijët që rriten në këto kushte hyjnë në jetën e të rriturve me plagë të padukshme: pasiguri, turp, ndjenjë pamjaftueshmërie. Ata shpesh nuk e dinë kush janë realisht, sepse identiteti i tyre është ndërtuar mbi pritshmëritë e të tjerëve.
Kjo reflektohet drejtpërdrejt në marrëdhënie. Shpesh, ata tërhiqen nga partnerë që përsërisin të njëjtin model emocional: kontroll, refuzim, mungesë vlerësimi. Nuk është një zgjedhje e vetëdijshme, por një model i njohur, i mësuar që në fëmijëri.
Rezultati? Marrëdhënie të vështira, ndarje të dhimbshme, apo edhe divorc. Jo sepse nuk dinë të duan, por sepse kanë mësuar dashurinë në një formë të shtrembëruar.
Trauma që vazhdon në heshtje
Eksperiencat e përsëritura të kritikës, refuzimit apo idealizimit të tepruar krijojnë një traumë emocionale të thellë. Shumë prej këtyre individëve zhvillojnë atë që njihet si stres kompleks post-traumatik, duke jetuar në një gjendje të vazhdueshme ankthi dhe pasigurie.
Lidhja me prindin narcisist shpesh është një “lidhje traume” – një marrëdhënie e bazuar në frikë, konfuzion dhe nevojë për pranim. Dhe kjo mënyrë lidhjeje shpesh riprodhohet në marrëdhëniet e mëvonshme.
Një realitet që shumë e quajnë “normal”
Për shumë njerëz, kjo mënyrë rritjeje duket normale, sepse është e vetmja që kanë njohur. Por nuk është. Fëmijët kanë nevojë për prani emocionale, për siguri dhe për dashuri të pakushtëzuar.
E kundërta e një prindi narcisist nuk është një prind perfekt. Është një prind emocionalisht i disponueshëm.
