Milingonat u shfaqën rreth 140 milionë vjet më parë dhe besohet se kanë evoluar nga paraardhës të përbashkët me grerëzat. Ato filluan të organizoheshin dhe të bashkëpunonin pa pasur një autoritet qendror. Ato zhvilluan sjellje shoqërore dhe fituan role specifike, të cilat funksiononin në dobi të shoqërisë së tyre.
Ekspertët që studiojnë anatominë, sjelljen dhe evolucionin e milingonave kanë zbuluar disa informacione mbresëlënëse. Për shembull, ata kanë zbuluar se, pavarësisht se janë krijesa kaq të vogla, milingonat janë shumë të forta, pasi mund të ngrenë dhe të mbajnë objekte që peshojnë deri në 50 herë më shumë se pesha e tyre trupore.
Një tjetër informacion i jashtëzakonshëm është se disa lloje milingonash janë fermerë të vërtetë . Ato nuk i hanë gjethet që mbajnë, por i përdorin ato për të kultivuar një lloj specifik kërpudhe brenda folesë së tyre, që është ushqimi i tyre kryesor.
Megjithatë, një nga sjelljet më të çuditshme që është studiuar është “spiralja e vdekjes” ose “cikli i vdekjes” i milingonave.
Pra, çfarë është “spiralja e vdekjes”? Dhe pse ndodh?
Ky është një fenomen natyror në të cilin një koloni milingonash në thelb kryen vetëvrasje, pasi ato bllokohen në një rreth të pafund që rrotullohet , duke ndjekur njëra-tjetrën derisa të vdesin nga lodhja .
Në këtë cikël të pafund, marrin pjesë milingonat punëtore ose milingonat ushtarë . Këto milingona janë pothuajse të verbëra dhe mbështeten ekskluzivisht te feromonet e lëna nga milingonat përpara tyre për të lundruar dhe për të gjetur ushqim.
Nëse për ndonjë arsye një grup milingonash ndahet nga trupi kryesor i kolonisë, ato do të fillojnë të ndjekin gjurmët e milingonës udhëheqëse.
Si formohet rrethi?
Nëse, për shkak të ndonjë pengese ose një devijimi të rastësishëm, milingona e parë përfundon duke ndjekur të fundit, ato milingona janë të dënuara të ecin në një rreth të vazhdueshëm derisa të ngordhin nga lodhja.
Fatkeqësisht, asnjë milingonë nuk ka aftësinë kritike për ta “thyer” këtë cikël, kështu që rezultati është fatal.
Edhe pse këto kafshë funksionojnë jashtëzakonisht mirë si grup dhe një milingonë nuk mund të mbijetojë vetëm, “spiralja e tyre e vdekjes” është një shembull i trishtueshëm se si bindja e verbër ndaj feromoneve çon në fund të fundit në një rezultat tragjik, vdekjen.
Si u zbulua “spiralja e vdekjes”?
Në vitin 1936, TC Schneirla, një shkencëtar amerikan që studioi sjelljen e kafshëve, vëzhgoi qindra milingona që lëviznin në një rreth të pafund dhe vendosi t’i shqyrtonte ato nga afër. Zbulimi i rrugës spirale të vdekjes i habiti shkencëtarët, pasi kjo sjellje dukej se binte ndesh me teorinë e Darvinit për “mbijetesën e më të fortit”.
Që atëherë, shumë entomologë janë përpjekur të mësojnë më shumë rreth mënyrës specifike të funksionimit të milingonave, por edhe sot nuk është e mundur të kuptohet pse këto kafshë, përndryshe shumë inteligjente, janë të dënuara me vdekje.
Dikush do të priste që pas kaq shumë miliona vitesh, milingonat do të kishin evoluar dhe do të kishin eliminuar këtë sjellje “jofunksionale” .
Teoria më e zakonshme në lidhje me “ciklin e vdekjes” është se milingonat po përpiqen të kontrollojnë disi popullatën e tyre , prandaj kryejnë vetëvrasje masive. Por askush nuk mund të jetë plotësisht i sigurt.
