Si një pjesë jetike e qytetërimit shqiptar, veshjet tradicionale luajnë një rol të rëndësishëm në historinë dhe kulturën e vendit tonë. Sot përgjithësisht shqiptarët veshin rroba moderne, në jetën e tyre të përditshme, jo shumë ndryshe nga homologët e tyre perëndimorë.
Veshjet tradicionale vishen vetëm gjatë festivaleve, ceremonive të ndryshme, përgjithësisht dasma ose në evente specifike.
Një pjesë shumë e vogël e shtetasve shqiptarë, të cilët jetojnë nëpër fshatra apo rrethe, vazhdojnë të ruajnë me fanatizëm kostumet tradicionale në jetën e tyre të përditshme, që luajnë një rol shumë të rëndësishëm, në veshjen tradicionale shqiptare.
Pavarësisht se trendet e modës ndryshojnë me kalimin e kohës, gjithmonë e më shumë jemi duke shkuar drejt origjinës, rrënjëve tona. E kuptojmë me rikthimin e veshjeve të viteve ’90, ’80 apo ‘70 dhe ndërsa mund të na dukej e pakonceptueshme në fillim, tashmë na duken në gardërobën tonë diçka kaq normale. Të gjithë jemi në kërkim të vetes, duam të dimë prejardhjen tonë, kulturën, që sot na ka bërë këto që jemi dhe kështu po ndodh edhe me veshjet: që është gjuha që na prezanton me një të panjohur.
Ndaj kur shihnim veshjet e prezantuara nga stilistët shqiptarë, të cilët ndërthurnin elementet e veshjeve tradicionale, të gjithë menduam: “Unë këtë e vesh” apo “Po, kjo është në modë”. Këtë gjë, pikërisht menduam në eventin e 29 shtatorit të frymëzuar, nga moda etnografike e shfaqur në Muzeun e Stilit Etno Vibe, në “Ditën e Trashëgimisë Kulturore”.
Kjo ishte meritë e “Ti institute”, një shkollë profesionale në fushën e modës, e cila u frymëzua për t’u zhytur në traditën tonë, që është një oqean i madh zbulimi. Me qëllimin për të ndërthurur të renë dhe të vjetrën, sjelljen e tradicionales në kontemporane në një formë të re dhe dhënia e rëndësisë për markat, “Made in Albania”, arritën t’i përcillnin me mbështetjen e Ministrisë së Kulturës.
Themeluesja e “Ti institute”, Klodi Mengri, rrëfen për “Iconstyle.al” përvojën e asaj nate në Muzeun Kombëtar, që solli për herë të parë në mënyrën më unike identitetin e etnografisë shqiptare për çdo brez.
“Të gjithë të ftuarit dhe mbështetësit pa përjashtim na pritën më shumë se mirë. Sikur t’ju kishte munguar prej kohësh dhe kjo dëshirë dhe mikpritje na nxiti për të vazhduar pavarësisht vështirësive”, shprehet Mengri.
E pyetur lidhur me arsyen pse vendosët që veshjet të prezantoheshin nga ekrani, themeluesja e “Ti institute” u shpreh:
“Vendosëm të ishte një video art, prezantimi i kostumeve tradicionale dhe e pjesëve të koleksioneve të stilistëve, për të mos humbur detajet e mrekullueshme dhe të panumërta që kostumet etnografike sjellin. Kur ato i shikon “live” të hutojnë dhe humbet në larminë, ngjyrat, gjuhën që sjellin ndër vite … Kështu vendosëm vetëm 1 modele dhe seleksionuam koleksione, që të mund të ushqehemi pa u mbingarkuar”.
Besë Neziri Rugova, Dorina Kola, Bela Maçi, ishin tre emrat e stilistëve shqiptarë, të cilët prezantuan koleksionet e tyre të reja të frymëzuara nga rrënjët dhe elementët ndonjëherë misterioz të kostumografisë dhe etnografisë shqiptare. Ndërkohë që në fillim të ambientit, ku u mbajt eventi ishin të demonstruara disa nga kostumet origjinale shqiptare, të trevave të ndryshme.
“Pas eventit pati një interes impresionues, sepse shumica e pjesëmarrësve u interesuan për veshjet. Stilistët duhet t’i futen punës për koleksione të mëdha. Faleminderit të gjithëve që e jetuan sikurse edhe ne”, shprehet Mengri.
Por ky event na vuri në dukje sesa shumë i mungon shoqërisë një kujtesë e tillë, për vlerat dhe kulturën shqiptare, rikthimin te e kaluara.
“A i jepet vëmendja e duhur historisë dhe trashëgimisë shqiptare përmes organizimeve të ngjashme?”, ishte një prej pyetjeve që iu drejtuan Klodit, e cila shprehu dëshirën për të ndryshuar atë që ka ndodhur deri tani:
“Me shumë keqardhje them e bindur që si jepet vendi, vëmendja e duhur një pasurie, identiteti, që ne trashëgojmë nëpërmjet eventeve, që brezi që do t’i trashëgojë mund t’i përcjellë këto vlera në formën, që koha i kërkon”, pohoi ajo.
Burimi: Iconstyle.al
