Projekti i autostradës Thumanë-Kashar, me një vlerë prej 457 milionë eurosh, vazhdon të jetë në qendër të vëmendjes, jo vetëm për koston e tij të lartë, por edhe për pasojat e rënda që ka sjellë për banorët lokalë. Ndërsa autostrada është hapur për qarkullim, qindra familje të prekura nga shpronësimet ende presin kompensimin e premtuar.
Procesi i shpronësimeve ka qenë tejet problematik që nga fillimi. Sipas raportimeve nga zona, shumë banorë pretendojnë se janë shpronësuar pa marrë asnjë kompensim, ndërsa të tjerë thonë se shumat e ofruara janë shumë më të ulëta se vlera reale e pronave të tyre.
Në Bubq, Fushë-Krujë dhe Nikël, zonat më të prekura nga projekti, situata është veçanërisht e rëndë. Familje të tëra janë zhvendosur, duke lënë pas jo vetëm prona, por edhe jetën e tyre të ndërtuar për breza. Tokat bujqësore, që dikur ishin burimi kryesor i të ardhurave për shumë familje, tani janë pjesë e autostradës.
Vonesat në kompensim kanë pasoja të rënda për banorët. Shumë prej tyre kanë mbetur në një situatë të pasigurt, të paaftë për të blerë prona të reja ose për të rindërtuar jetën e tyre. Kjo ka çuar në një rënie të ndjeshme të cilësisë së jetës për dhjetëra familje në zonë.
Autoritetet pretendojnë se procesi i shpronësimit është kryer në përputhje me ligjin. Megjithatë, banorët argumentojnë se vlerësimet e pronave kanë qenë të padrejta dhe nuk pasqyrojnë vlerën reale të tregut. Ata kërkojnë një rivlerësim të pronave dhe një proces më transparent të kompensimit.
Përveç humbjeve financiare, shpronësimet kanë shkaktuar edhe probleme sociale. Komunitete të tëra janë shpërbërë, duke çuar në humbjen e lidhjeve sociale dhe kulturore që ishin ndërtuar për dekada.
Ndërkohë, banorët e zonës vazhdojnë të përballen me vështirësi në aksesin e autostradës së re. Ironia e situatës është e dukshme: një projekt që duhej të përmirësonte lidhjet dhe zhvillimin e zonës, ka rezultuar në izolimin e komuniteteve lokale.
Çështja e shpronësimeve në Thumanë-Kashar ngre pyetje të rëndësishme për mënyrën se si menaxhohen projektet e mëdha infrastrukturore në Shqipëri. A po merren parasysh mjaftueshëm nevojat dhe të drejtat e komuniteteve lokale? A ka transparencë të mjaftueshme në procesin e shpronësimit dhe kompensimit?
Ndërsa banorët vazhdojnë luftën e tyre për drejtësi, mbetet për t’u parë nëse do të ketë një zgjidhje që adreson shqetësimet e tyre. Projekti Thumanë-Kashar ka treguar se zhvillimi infrastrukturor, nëse nuk menaxhohet me kujdes, mund të sjellë kosto të larta sociale dhe ekonomike për komunitetet lokale.
Është e qartë se nevojitet një qasje më gjithëpërfshirëse dhe e drejtë ndaj projekteve të tilla në të ardhmen. Vetëm kështu mund të sigurohet që përfitimet e zhvillimit të mos vijnë me koston e shkatërrimit të jetës së banorëve lokalë.
