Shqiptarët harxhojnë vetëm për ushqimet në kohë pandemie. Kjo ka sjellë rritje të çmimeve për muajin tetor raporton sot INSTAT, përkatësisht me 4.9%. Ndërkohë, inflacioni shënoi një rritje të ndjeshme në muajin tetor dhe arriti në 2%, nga 1.5% që pati qenë për shtatorin. Përveç ushqimeve u rritën edhe qiratë.
Ky është niveli më i lartë i inflacionit që nga muaji maj, kur ekonomia ishte ende nën efektet e karantinës që vendosi qeveria në kuadër të parandalimit të Cov-19.
Ushqimet shtrenjtohen
Nga të dhënat e tabelës së INSTAT inflacionin e produkteve ushqimore e ka shkaktuar grupi “ushqime dhe pije joalkoolike” që arriti në 4.9%. Produktet që regjistruan shtrenjtimin më të lartë me bazë vjetore ishin perimet, me 18.5%, të ndjekura nga frutat, me 11.5%, “vajra dhe yndyrna” me 4.7 %, “sheqer, reçel, mjaltë, çokollata, dhe ëmbëlsira” me 2.6 % dhe “peshk” me 2.3%.
Ndërsa grupet e tjera janë poshtë inflacionit 2%. Vështirësitë e këtij viti kanë ndikuar shumë në nivelin e shitjeve, sidomos mosfunksionimi i bareve dhe lokaleve në periudhën e izolimit, ose funksionimi i reduktuar.
Për shkak të kufizimit të lëvizjeve nga rekomandimet për parandalimin e përhapjes së Cov-19 konsumatorët janë fokusuar blerjet te produktet bazë të shportës. Kompanitë e goditura më shumë janë hoteleria, reklamat outdoor, por edhe pjesa e produkteve të konsumit të shpejtë.
Ja si ndryshuan çmimet
Rritja vjetore e çmimeve në muajin Tetor është ndikuar kryesisht nga grupi “Ushqime dhe pije joalkoolike” me +1,81 pikë përqindje, pasuar nga grupi “Qira, ujë, lëndë djegëse dhe energji” me +0,32 pikë përqindje. Çmimet e grupit “Mobilje, pajisje shtëpie dhe mirëmbajtje e shtëpisë” kanë kontribuar me +0,09 pikë përqindje. Çmimet e grupit “Mallra dhe shërbime të ndryshme” kanë kontribuar me +0,05 pikë përqindje.
Çmimet e grupit “Hotele, kafene dhe restorante” kanë kontribuar me +0,03 pikë. Çmimet e grupit “Komunikimi” kanë kontribuar me +0,02 pikë. Çmimet e grupit “Pije alkoolike dhe duhan” kontribuuan me +0,01 pikë përqindje. Çmimet e grupit “Transporti” kanë kontribuar me -0,27 pikë përqindje. Çmimet e grupit “Veshje dhe këpucë” kanë kontribuar me -0,03 pikë përqindje.
Çmimet e grupeve “Shëndeti” dhe “Argëtim dhe kulturë” kanë kontribuar me -0,01 pikë përqindje secili.
Çfarë është shporta?
Shporta përbëhet nga 331 produkte dhe shërbime. INSTAT bën përditësimin e listës së njësive tregtare ku mblidhen çmimet. “Gjatë periudhës së Pandemisë ka ndjekur rekomandimet më të fundit metodologjike të EUROSTAT dhe të partnerëve të tjerë ndërkombëtarë”, njofton INSTAT.
Indeksi i Çmimeve të Konsumit (IÇK) është matësi zyrtar i inflacionit në Shqipëri, Indeksi mat ndryshimet relative të çmimeve të mallrave dhe shërbimeve të përdorura nga familjet për konsum vetjak dhe llogaritet duke përdorur strukturën e konsumit final të familjeve shqiptare. Burimi kryesor i informacionit për shpenzimet është Anketa e Buxhetit të Familjeve.
