Në Shqipëri duket sikur nuk ka diskriminim gjinor të theksuar në punë, mendje herë-herë duket sikur femrat janë më të favorizuara për një vend punë se sa meshkujt. Por një hulumtim i fundit mbi anketimin e punës dhe pagave, ka zbuluar se diskriminimi është më i rafinuar dhe ai nis që me pagesën për femrat për të njëjtin vend pune me meshkujt.
Rezultati doli pas një ankete që INSTAT realizoi për herë të parë në vitin 2019, e quajtur “Struktura e të Ardhurave nga Puna në Shqipëri, 2018”, e cila do të përsëritet një herë në katër vite. Anketimi konstatoi se, ka një hendek gjinor në paga mes meshkujve dhe femrave i cili shkon deri në 6,8%.
Në numrin e përgjithshëm të të punësuarve me pagë, 50,6% ishin meshkuj dhe 49,4% ishin femra.
Sipas aktivitetit ekonomik të ndërmarrjes, të punësuarit meshkuj mbizotërojnë në industrinë nxjerrëse me rreth 89,7%, ndërsa femrat mbizotërojnë në sektorin e shëndetësisë dhe aktiviteteve sociale, me rreth 73,7%.
Sipas madhësisë së ndërmarrjes, të punësuarit meshkuj mbizotërojnë te ndërmarrjet me 10-49 të punësuar dhe të punësuarat femra mbizotërojnë, tek ndërmarrjet me mbi 1000 të punësuar.
Dallimi gjinor edhe në paga
Femrat janë më të diskriminuara në tregun e punës në vend edhe për sa i përket pagesave, në raport me meshkujt. Gjatë muajit tetor 2018 hendeku gjinor i të ardhurave mesatare orare ka qenë 6,81%.
Hendeku gjinor i pagave tregon diferencën midis pagës bruto që merr një burrë dhe asaj që merr një grua, dhe kjo diferencë ka qenë më e madhe në Industrinë nxjerrëse, me 34,9% dhe më e ulët në sektorin e shërbimeve administrative dhe mbështetëse, me –11,5%.
Pabarazia e pagave sipas gjinisë është më e lartë për punonjësit me kohë të plotë me 7,1% ndërsa për punonjësit me kohë të pjesshme, është më e ulët me -1,5%.
Sipas kohës së punës, femrat zënë pjesën më të madhe të të punësuarve me kohë të pjesshme me 57,5%, ndërsa në të punësuarit me kohë të plotë, femrat zënë 49,2%.
Pagat më të larta
Të ardhurat nga puna sipas aktiviteteve ekonomike janë më të larta në aktivitetet financiare dhe të sigurimit me rreth 586 lekë për orë pune. Në këtë aktivitet meshkujt kanë të ardhura nga puna më të larta se femrat.
Të ardhurat mesatare për orë pune për meshkuj janë rreth 609 lekë dhe për femrat, rreth 571 lekë. Hendeku gjinor mbi të ardhurat mesatare për orë pune, është më i lartë në aktivitetin e industrisë nxjerrëse me rreth 34,9%.
Në këtë sektor hendeku gjinor i të ardhurave mesatare orare është më i lartë në profesionin e specialistëve me arsim të lartë (profesionistë) me rreth 60,4% dhe më i ulët në profesionin e menaxherëve me rreth – 47,1% .
Paga më të larta, në ndërmarrje të mëdha
Të ardhurat nga puna sipas madhësisë së ndërmarrjes, janë më të larta në ndërmarrjet me 500-999, të punësuar me pagë rreth 405 lekë për orë pune.
Në këto ndërmarrje meshkujt kanë të ardhura nga puna më të larta se femrat. Të ardhurat mesatare për orë pune për meshkujt janë rreth 441 lekë dhe për femrat rreth 372 lekë.
Të ardhurat nga puna më të ulëta në rang ekonomie janë në ndërmarrjet me 10-49 të punësuar me page, me rreth 238 lekë për orë. Në këto ndërmarrje të ardhurat mesatare për orë pune për meshkujt janë më të ulëta se femrat përkatësisht me 235 lekë dhe 242 lekë.
Hendeku gjinor mbi të ardhurat mesatare për orë pune është më i lartë në ndërmarrjet me 500 – 999 të punësuar me pagë me rreth 15,6% .
Pagat më të ulëta, të paarsimuarit
Të ardhurat nga puna janë më të ulëtat në rang ekonomie për të punësuarit me pagë me arsim 8/9 vjeçar, rreth 178 lekë për orë. Meshkujt me këtë nivel arsimor kanë të ardhura nga puna më të larta se femrat, të ardhurat mesatare për orë pune për meshkuj janë rreth 193 lekë dhe për femrat rreth 164 lekë.
Hendeku gjinor mbi të ardhurat mesatare për orë pune është më i lartë për të punësuarit me pagë me arsim të mesëm me rreth 21,2%.
Për këta të punësuar, hendeku gjinor i të ardhurave mesatare orare është më i lartë në aktivitetin e industrisë nxjerrëse, me rreth 43,3% dhe më i ulët në aktivitetin e shërbimeve administrative dhe mbështetëse, me rreth – 7,5%.
/Burimi: INSTAT/Iconstyle.al/
