Nafta në Shqipëri arriti një tjetër çmim rekord, 230 lekë për litër, po aq benzina, kurse gazi me 90 lekë. Kjo rritje e padrejtë, e cila erdhi e justifikuar me ‘luftën në Ukrainë’, po rëndon direkt në xhepat e qytetarëve shqiptarë.
Sipas të dhënave të analizuara nga Open Data në shkurt të 2022, Shqipëria bën pjesë në 19 shtetet me çmimin më lartë të naftës në botë, rankuar më shtrenjtë se Zvicra, Spanja, Luksemburgu, Greqia, Austria dhe Hungaria. Ndërsa në krahasim me vendet e rajonit, Shqipëria renditet vendi me çmimin më të lartë të naftës dhe të benzinës.
Në fakt, “taksa” që duhet të paguajnë qytetarët shqiptarë vjen si pasojë e një marrëveshjeje të ndaluar të operatorëve të sektorit, që po veprojnë si oligopol. Me justifikimin e luftës Rusi-Ukrainë, oligarkët e vendit tonë gjetën rastin t’i bëjnë çmimit të naftës një rritje spektakolare të pajustifikueshme.
Po na e shesin me 230 lekë për litër, mirëpo karburanti që shitet sot nuk erdhi dje. Blerja e tij, e cila do disa ditë të kryhet, u bë më herët se të niste lufta. Po ashtu edhe dërgesa e karburantit merr disa ditë kohë. Ndaj, nuk ka asnjë arsye pse të ketë rritje çmimi. Çmimin i sasisë së karburantit që kemi në gjendje, është taksuar dhe zhdoganuar me një çmim të ulët.
Atëhere, pse u bë kjo rritje e papritur?
Kryetari i shoqatës së hidrokarbureve në Shqipëri, Luigj Aliaj ka deklaruar se “në Shqipëri kemi aktualisht rezerva karburanti edhe për tre muaj të tjerë”.
Ky është haptazi një abuzim për të cilin nuk merret asnjë masë për ta ndaluar. Edhe kësaj here, Autoriteti i Konkurrencës (AK), ka bërë një sy qorr e një vesh shurdh duke i dhënë krah kësaj padrejtësie të madhe dhe duke lejuar edhe këtë herë oligopol në treg.
Iconstyle.al ka denoncuar vazhdimisht shkeljet e AK me në krye Denar Bibën. Përmendim këtu denoncimin për tarifat e kompanive celulare, denoncimin për rritjen e çmimeve të analizave dhe tamponëve në laboratorët privatë (duke lejuar po ashtu oligopol), apo rritjen e çmimit të miellit dhe bukës. Këtyre shkeljeve iu shtua edhe abuzimi me çmimin e naftës.
Përmendim këtu se sërish, me rritjen e çmimit të naftës filloi dhe rritja e çmimit të miellit në Shqipëri. Sipas doganës, 5 fabrikat dhe 4 distributorët e importit, kishin sasi gjendje për 3 muaj, furnizuar nga 5 janari deri më 20 shkurt. Mirëpo, oligarkët ishin të vendosur të zhvasnin lekët e shqiptarëve edhe në këtë rast.
Çmimi u rrit i unifikuar, në të njëjtën vlerë nga të gjithë distributorët, fabrikat e dyqanet në gjithë Shqipërinë, ndërsa ky vendim u mbështet sërish nga Denar Biba dhe AK, i cili në fakt ka detyrim ligjor të ndalojë e ndëshkojë zhvatësit.
Duhet të ngrihemi të kërkojmë llogari e të mos pranojmë shpjegim shkakun e luftës në Ukrainë, pasi nga 100% të importit të hidrokarbureve tek ne, vetëm 12% vjen nga Rusia, pjesa tjetër 88%, vjen nga vende të tjera që nuk e marrin nga Rusia.
Qendra “Konsumatori Shqiptar” (QKSH) i ka dërguar një ankesë Autoritetet të Konkurrencës.
Qendra shpreh shqetësimin mbi rritjet e çmimit: “nga 4 operatorët kryesorë ekonomikë në treg, që veprojnë si oligopol në kuadër të një marrëveshje të ndaluar”, thuhet në reagim.
Në një letër dërguar drejtorit të Autoritetit të Konkurrencës Denar Biba, Ministres së Infrastrukturës dhe Energjisë Belinda Balluku dhe Kryeministrit Edi Rama, qendra thekson:
“Këta 4 operatorë ekonomikë kanë numrin dërrmues të pikave të shitjes, si numër në vend, por është i padiskutueshëm pozicioni i tyre në një sjellje të bashkërenduar nëse kalkulohet sasia e shitur në nivel tregu”.
Në ankesë theksohet se veç faktorëve të ekonomisë ndërkombëtare, rritja reflekton dhe abuzim nga operatorët: “Ajo që po vërehet në Shqipëri është një fenomen abuzues kundrejt kësaj dukurie, duke rënduar xhepat e konsumatorëve dhe ulur mbrojtjen e tyre ligjore, kjo për shkak se ende nuk ka masa ligjore të cilat të vijnë në ndihmë të mbrojtjes së tyre”.
