Pirja e çajit ose kafesë mund të ndihmojë në ruajtjen e funksionit të trurit dhe të lidhet me një rrezik të reduktuar të demencës, sipas një studimi të madh amerikan. Studiuesit zbuluan se njerëzit me konsumin më të lartë ditor të kafesë me kafeinë kishin një rrezik 18% më të ulët për të zhvilluar demencë krahasuar me ata që konsumonin sasitë më të ulëta. Në të njëjtën kohë, ata që pinin më shumë çaj dhe kafe përjetuan rënie më të ngadaltë njohëse sesa ata që konsumonin më pak pije.
Hulumtimi, i botuar në Journal of the American Medical Association (JAMA), u bazua në të dhëna nga 131,000 punonjës të kujdesit shëndetësor në SHBA, të cilët u ndoqën për një mesatare prej 43 vitesh.
Autori kryesor i studimit, Dr. Daniel Wang i Shkollës Mjekësore të Harvardit, tha në një deklaratë: “Ne vumë re se lidhjet më të favorshme ndodhën në nivele të moderuara të konsumit – lidhjet më të forta u gjetën në rreth dy deri në tre filxhanë kafe me kafeinë në ditë dhe rreth një deri në dy filxhanë çaj në ditë.”
Megjithatë, pirja e kafesë pa kafeinë nuk dukej të ishte e lidhur as me një rrezik të reduktuar të demencës dhe as me performancë më të mirë njohëse.
Nuk është vërtetuar asnjë lidhje shkakësore
Shkencëtarët vërejnë se studimi nuk vërteton që kafeina mbron drejtpërdrejt trurin. Për më tepër, përfitimi i mundshëm duket të jetë i vogël, ndërsa ka mënyra të tjera, më të dokumentuara mirë, për të ruajtur shëndetin njohës ndërsa plakemi. Hulumtimet e mëparshme kanë lidhur ushtrimet fizike, një dietë të shëndetshme dhe gjumin e mjaftueshëm me një rrezik më të ulët të demencës.
Rezervat e ekspertëve
Duke komentuar mbi gjetjet, Dr. Susan Kohlhaas nga Alzheimer’s Research UK theksoi se hulumtimi “nuk vërteton se kafeja ose çaji mbrojnë trurin”.
Profesoresha Tara Spires-Jones nga Instituti i Kërkimeve për Demencën në Mbretërinë e Bashkuar u pajtua, duke vënë në dukje se kishte “kufizime të konsiderueshme”, duke shtuar se “faktorë të tjerë që lidhen me zakonet e konsumit të kafesë dhe çajit mund të shpjegojnë rezultatet”.
Vetë studiuesit theksuan se nevojiten studime të mëtejshme për të konfirmuar mekanizmat dhe faktorët përgjegjës për gjetjet. Ata gjithashtu vunë në dukje se substancat bioaktive të përmbajtura në kafe dhe çaj, të tilla si kafeina dhe polifenolet, janë shqyrtuar si faktorë të mundshëm që zvogëlojnë inflamacionin dhe dëmtimin e qelizave nervore, duke ofruar potencialisht mbrojtje kundër rënies njohëse.
Dr. Mohammad Talay nga Universiteti Queen Mary i Londrës foli për një “lidhje të fortë”, por paralajmëroi se ekzistonte mundësia e “shkakësisë së kundërt”. Kjo do të thotë, është e mundur që njerëzit në fazat e hershme të rënies njohëse të ndryshojnë zakonet e tyre dietike, ndoshta duke zvogëluar konsumin e kafeinës, gjë që mund të japë përshtypjen se kafeina zvogëlon rrezikun e demencës.
Profesori Jules Griffin nga Universiteti i Aberdeenit foli për “prova bindëse” të një rreziku më të ulët, por vuri në dukje se “ulja e rrezikut është relativisht e vogël”. Nga ana e tij, Profesor Navid Sattar nga Universiteti i Glasgout tha se do t’i interpretonte gjetjet me “kujdes të konsiderueshëm”, duke i përshkruar ato thjesht si “treguese”.
