Familjet e zhvendosura në kampet siriane po “lypin” për donacione në TikTok ndërsa kompania merr deri në 70% të të ardhurave, ka zbuluar së fundmi një hetim i BBC. Fëmijët po transmetojnë drejtpërdrejt (video-live) në aplikacionin e mediave sociale për orë të tëra, duke u lutur për dhurata dixhitale të cilat kanë një vlerë parash.
BBC pa transmetime që fitonin deri në 1000 dollarë (900 £) në orë, por zbuloi se njerëzit në kampe merrnin vetëm një pjesë të vogël të kësaj.
TikTok tha se do të ndërmarrë veprime të menjëhershme kundër “lypjes shfrytëzuese” duke shtuar se kjo lloj përmbajtje nuk lejohej në platformën e saj dhe tha se komisioni i saj nga dhuratat dixhitale ishte dukshëm më pak se 70%. Megjithatë kompania nuk e konfirmoi shumën e saktë.
Në fillim të këtij viti, përdoruesit e TikTok panë faqet e tyre të mbushura me video-live të familjeve në kampet siriane, duke tërhequr mbështetje nga disa shikues dhe shqetësime për mashtrim nga të tjerë. Në kampet në veri-perëndim të Sirisë, BBC zbuloi se trendi po lehtësohej nga të ashtuquajturit “ndërmjetës të TikTok”, të cilët u siguruan familjeve telefonat dhe pajisjet për t’u transmetuar.
Ndërmjetësuesit thanë se ata punonin me agjencitë e lidhura me TikTok në Kinë dhe Lindjen e Mesme, të cilat u dhanë familjeve akses në llogaritë e TikTok. Këto agjenci janë pjesë e strategjisë globale të TikTok për të rekrutuar transmetues të drejtpërdrejtë dhe për të inkurajuar përdoruesit të kalojnë më shumë kohë në aplikacion.
Meqenëse algoritmi TikTok sugjeron përmbajtje bazuar në origjinën gjeografike të numrit të telefonit të një përdoruesi, ndërmjetësit thanë se preferojnë të përdorin kartat SIM britanike. Ata thonë se njerëzit nga Britania e Madhe janë dhuratat më bujare.
Mona Ali Al-Karim dhe gjashtë vajzat e saj janë ndër familjet që shkojnë drejtpërdrejt në TikTok çdo ditë, duke u ulur në dyshemenë e çadrës së tyre për orë të tëra, duke përsëritur disa fraza angleze që dinë: “Ju lutemi pëlqeni, ju lutemi shpërndajeni, ju lutemi dhuroni”.
Burri i Mona-s u vra në një sulm ajror dhe ajo po përdor transmetimet e drejtpërdrejvideot live në TikTok ta për të mbledhur para për një operacion për vajzën e saj Sharifa, e cila është e verbër. Dhuratat që ata kërkojnë janë virtuale, por ato u kushtojnë shikuesve para reale dhe mund të tërhiqen nga aplikacioni gjithashtu si para. Shikuesit e transmetimit të drejtpërdrejtë i dërgojnë dhuratat – duke filluar nga trëndafilat dixhitalë, që kushtojnë disa cent, te luanët virtualë që kushtojnë rreth 500 dollarë – për të shpërblyer krijuesit për përmbajtjen.
Për pesë muaj, BBC ndoqi 30 llogari të TikTok që transmetonin drejtpërdrejt nga kampet siriane për personat e zhvendosur dhe ndërtoi një program kompjuterik për të hequr informacionin prej tyre, duke treguar se shikuesit shpesh dhuronin dhurata dixhitale me vlerë deri në 1000 dollarë në orë për çdo llogari.
Megjithatë, familjet në kampe thanë se po merrnin vetëm një pjesë të vogël të këtyre shumave.
Me TikTok që refuzoi të thotë se sa duhet të fitojë nga dhuratat, BBC kreu një eksperiment për të gjurmuar se ku shkojnë paratë. Një reporter në Siri kontaktoi një nga agjencitë e lidhura me TikTok duke thënë se ai jetonte në kampe. Ai mori një llogari dhe u fut live në rrjetin social, ndërsa stafi i BBC në Londër dërgoi dhurata TikTok me vlerë 106 dollarë nga një llogari tjetër.
Në fund të transmetimit të drejtpërdrejtë, gjendja e llogarisë testuese siriane ishte 33 dollarë. TikTok kishte marrë 69% të vlerës së dhuratave.
Influencuesi i TikTok dhe ish-lojtari profesionist i regby-t, Keith Mason dhuroi 300 £ (330 dollarë) gjatë transmetimit të drejtpërdrejtë të një familjeje dhe inkurajoi afro një milion ndjekësit e tij të bëjnë të njëjtën gjë. Kur iu tha nga BBC se shumica e këtyre fondeve ishin marrë nga kompania e mediave sociale, ai tha se ishte “qesharake” dhe “e padrejtë” për familjet në Siri.
“Duhet të keni njëfarë transparence. Për mua, kjo është shumë lakmi. Është lakmi,” tha ai.
33 dollarët e mbetur nga dhurata prej 106 dollarësh e BBC-së u reduktuan me 10% të tjera kur u tërhoqën nga dyqani lokal i transfertave të parave. Ndërmjetësit e TikTok do të merrnin 35% të pjesës së mbetur, duke lënë një familje me vetëm 19 dollarë (nga 106 që iu dhuruan nga shikuesi).
Hamid, një nga ndërmjetësit e TikTok në kampe, i tha BBC-së se kishte shitur bagëtinë e tij për të paguar një telefon celular, kartë SIM dhe lidhje Ëi-Fi për të punuar me familjet në TikTok. Tani transmeton me 12 familje të ndryshme, disa orë në ditë. Hamid tha se ai përdor TikTok për të ndihmuar familjet të bëjnë jetesën. Ai u paguan atyre shumicën e fitimeve, minus kostot e tij të funksionimit. Ashtu si ndërmjetësit e tjerë, Hamid tha se ai mbështetej nga “agjencitë e drejtpërdrejta” në Kinë, të cilët punojnë drejtpërdrejt me TikTok.
“Ata na ndihmojnë nëse kemi ndonjë problem me aplikacionin. Ata zhbllokojnë llogaritë e bllokuara. Ne u japim emrin e faqes, foton e profilit dhe ata hapin llogarinë,” tha Hamid.
Agjenci si këto, të njohura si “reparte të transmetimit të drejtpërdrejtë” dhe të bazuara në të gjithë botën, kontraktohen nga TikTok për të ndihmuar krijuesit e përmbajtjes të prodhojnë transmetime të drejtpërdrejta më tërheqëse.
TikTok u paguan atyre një komision sipas kohëzgjatjes së transmetimeve të drejtpërdrejta dhe vlerës së dhuratave të marra, thanë agjencitë për BBC. Theksi mbi kohëzgjatjen do të thotë që TikTok-ers, duke përfshirë fëmijët në kampet siriane, shkojnë drejtpërdrejt për orë të tëra në një kohë.
Marwa Fatafta, nga organizata e të drejtave dixhitale Açess Noë, thotë se këto transmetime të drejtpërdrejta janë në kundërshtim me politikat e vetë TikTok për të “parandaluar dëmtimin, rrezikimin ose shfrytëzimin” e të miturve në platformë.
“TikTok thekson qartë se përdoruesit nuk lejohen të kërkojnë në mënyrë eksplicite dhurata, kështu që kjo është një shkelje e qartë e kushteve të tyre të shërbimeve, si dhe e të drejtave të këtyre njerëzve”, tha ajo.
Ajo pranon se njerëzit kanë të drejtë të ndajnë historitë e tyre në internet “për t’u përpjekur të kërkojnë mbështetje dhe simpati”, por ajo thotë se këtyre transmetimeve të drejtpërdrejta “u mungon dinjiteti dhe janë poshtëruese”.
Rregullat e TikTok thonë se duhet të keni 1000 ndjekës përpara se të mund të dilni drejtpërdrejt, nuk duhet të kërkoni drejtpërdrejt dhurata dhe duhet të “parandaloni dëmtimin, rrezikimin ose shfrytëzimin” e të miturve në platformë.
Por kur BBC përdori sistemin brenda aplikacionit për të raportuar 30 llogari që shfaqin fëmijë duke lypur, TikTok tha se nuk kishte pasur shkelje të politikave të saj në asnjë prej rasteve. Pasi BBC kontaktoi drejtpërdrejt me TikTok për koment, kompania i ndaloi të gjitha llogaritë.
Kompania tha në një deklaratë:
“Ne jemi thellësisht të shqetësuar nga informacioni dhe pretendimet që na janë sjellë nga BBC dhe kemi ndërmarrë veprime të shpejta dhe rigoroze. Kjo lloj përmbajtjeje nuk lejohet në platformën tonë dhe ne po forcojmë më tej politikat tona globale rreth lypjes shfrytëzuese.”
