Vdekja e papritur e Giorgos Mazonakis, një prej këngëtarëve më të njohur të Greqisë dhe një emër shumë i dashur edhe për publikun shqiptar, fillimisht u përhap me një shpjegim të shkurtër dhe tronditës: 54-vjeçari kishte pësuar arrest kardiak gjatë një vizite në një qendër private mjekësore në Athinë.
Por vetëm pak ditë më vonë, historia është shumë më e ndërlikuar.
Lexo edhe :
Ajo që ndodhi më 9 shtator në një ambient privat në Kolonaki tashmë është objekt i një hetimi penal, dy mjekë përballen me akuza të rënda, autoritetet po analizojnë aparaturat, telefonat, kamerat e sigurisë dhe të dhënat dixhitale, ndërsa një pyetje themelore ende nuk ka marrë përgjigje:
Nga çfarë vdiq Giorgos Mazonakis?
Autopsia nuk ka mundur ende ta përcaktojë shkakun. Priten analizat toksikologjike, histologjike dhe laboratorike, të cilat mund të tregojnë nëse ekziston apo jo një lidhje mes vdekjes së tij dhe procedurës që po kryhej atë pasdite.
Çfarë po bënte Mazonakis në atë qendër?
Sipas të dhënave të deritanishme, Mazonakis kishte shkuar për t’iu nënshtruar plazmaferezës, ose më saktë një forme të shkëmbimit terapeutik të plazmës.
Është një procedurë mjekësore reale dhe e përdorur prej vitesh për sëmundje të caktuara. Gjaku i pacientit kalon përmes një aparature, e cila ndan plazmën nga qelizat e gjakut. Plazma hiqet dhe, sipas procedurës, komponentët e tjerë rikthehen në trup së bashku me lëngun zëvendësues.
Qëllimi, kur ekziston një indikacion mjekësor, është largimi nga qarkullimi i substancave të dëmshme që ndodhen në plazmë, si disa antitrupa ose proteina patologjike.
Por qendra ku ndodhej Mazonakis reklamonte gjithashtu shërbime të lidhura me “longevity”, anti-aging dhe mjekësinë rigjeneruese. Pikërisht këtu lind një nga problemet më të mëdha të çështjes.
Sipas Kathimerini, ambienti ishte i licencuar si një praktikë private e mjekësisë së brendshme, ndërsa autoritetet thonë se nuk ishte i licencuar për kryerjen e plazmaferezës. Pas vdekjes së këngëtarit, Athens Medical Association nisi hetim të veçantë mbi funksionimin e tij.
42 minutat që tani janë në qendër të hetimit
Hetuesit po përpiqen të rindërtojnë pothuajse minutë pas minute pasditen e fundit të Mazonakis.
Pamjet e kamerave dhe dëshmia e një taksisti e vendosin mbërritjen e tij në qendër rreth orës 13:54.
Sipas avokatit të familjes, programi i aparaturës regjistron nisjen e trajtimit në 14:12 dhe ndërprerjen në 14:54.
Pra, rreth 42 minuta.
Kjo është veçanërisht e rëndësishme sepse një nga versionet e dhëna autoriteteve ishte se Mazonakis ishte rrëzuar ndërsa po vendosej një kateter i dytë intravenoz, përpara se procedura të kishte nisur. Por të dhënat elektronike të aparaturës tregojnë se makina kishte funksionuar për dhjetëra minuta.
Pikërisht këtë kontradiktë po përpiqen të sqarojnë hetuesit.
Ka edhe një tjetër boshllëk kohor që ka ngritur pikëpyetje.
Sipas të dhënave të raportuara deri tani, procedura u ndërpre rreth 14:54, ndërsa ambulanca u thirr vetëm rreth 16:22–16:23 dhe mbërriti pak minuta më vonë.
Kjo nuk do të thotë automatikisht se Mazonakis pësoi arrest kardiak në 14:54 dhe u la pa ndihmë deri në 16:22. Pikërisht momenti kur gjendja e tij u përkeqësua është një nga gjërat që hetimi duhet të përcaktojë.
Por diferenca kohore është aq e rëndësishme sa autoritetet po kërkojnë të kuptojnë se çfarë ndodhi gjatë gjithë atij intervali, kush ishte pranë tij, kush monitoronte parametrat jetësorë dhe kur u kuptua se situata ishte kritike.
Ambulanca e gjeti pa puls, ndërsa defibrilatori raportohet se nuk funksiononte
Kur ekipet e urgjencës mbërritën, sipas materialeve të hetimit të raportuara nga Kathimerini, Mazonakis ishte pa puls, pa frymëmarrje spontane dhe në asistoli, pra zemra nuk shfaqte aktivitet elektrik efektiv.
Por një tjetër element po hetohet: mjekja raportohet se u ka thënë ekipeve të urgjencës se në ambient kishte defibrilator, por ai nuk funksiononte.
Mazonakis u transportua në spital, por përpjekjet për ta rikthyer në jetë nuk patën sukses.
Telefonat, fotografitë dhe dhoma e pastruar
Hetimi nuk është ndalur vetëm te aparatura.
Autoritetet kanë sekuestruar telefona, kompjuterë, dokumente, dosje mjekësore, preparate dhe materiale të tjera, ndërsa po analizojnë komunikimet dhe të dhënat dixhitale për të rindërtuar kronologjinë.
Hetuesit po shqyrtojnë gjithashtu një kërkim të gjetur në një kompjuter të sekuestruar lidhur me mënyrën se si mund të rikthehet një person pas një arresti kardiak. Rëndësi ka kur është kryer kërkimi dhe çfarë po ndodhte me Mazonakis në atë moment. emuar. Personeli ka deklaruar se pastrimi pas çdo seance ishte rutinë; megjithatë, hetuesit po verifikojnë kohën kur është bërë dhe nëse mund të jetë prekur ndonjë provë.
Këto elemente janë objekt hetimi dhe jo prova të përfunduara të një tentative për fshehje. Është drejtësia ajo që duhet të përcaktojë kuptimin e tyre.
Dy mjekët tashmë përballen me akuza shumë më të rënda
Fillimisht ndaj dy mjekëve u ngrit akuza për ekspozim të pacientit ndaj rrezikut me pasojë vdekjen.
Por më 14 shtator, prokurorët e rënduan akuzën në vrasje me dashje eventuale, sipas raportimit të Kathimerini. Në thelb, akuza lidhet me pretendimin se një person mund të ketë qenë i vetëdijshëm se veprimet e tij mund të sillnin pasoja fatale dhe megjithatë ka vazhduar.
Kjo është akuzë, jo vendim fajësie. Dy mjekët duhet të japin versionin e tyre para drejtësisë dhe përgjegjësia penale mbetet për t’u provuar.
Po vetë plazmafereza, sa e rrezikshme është?
Rasti i Mazonakis ngre në mënyrë të pashmangshme një pyetje tjetër: a është plazmafereza një procedurë e rrezikshme?
Përgjigjja kërkon kujdes.
Kur përdoret për indikacione të njohura mjekësore, te pacienti i duhur, me personel të trajnuar dhe në një strukturë të pajisur për të menaxhuar komplikacionet, shkëmbimi terapeutik i plazmës konsiderohet përgjithësisht një procedurë relativisht e sigurt. Por nuk është një trajtim banal, një serum bukurie apo një procedurë “wellness” pa rrezik. Gjaku nxirret nga trupi, përpunohet jashtë tij dhe rikthehet, ndërkohë që përdoren antikoagulantë dhe lëngje zëvendësuese.
Komplikacionet më të zakonshme përfshijnë rënie të tensionit, marramendje, të përziera, ulje të kalciumit në gjak, mpirje ose ndjesi shpimi gjilpërash, reaksione alergjike, probleme të lidhura me kateterin dhe çrregullime të koagulimit. Më rrallë mund të shfaqen komplikacione serioze kardiovaskulare, respiratore ose reaksione të rënda alergjike.
Edhe shifrat duhen lexuar me kujdes. Një regjistër i madh i World Apheresis Association, i cituar në një rishikim shkencor, raportoi efekte anësore të rënda në rreth 0.4% të trajtimeve. Një analizë më e vjetër e mbi 15 mijë procedurave raportonte vdekje në rreth 0.05% të procedurave, por këto shifra nuk mund të përkthehen thjesht si “rreziku që procedura të të vrasë”: pacientët që marrin TPE shpesh janë vetë të sëmurë rëndë dhe studimet ndryshojnë shumë për popullatën, teknikën dhe indikacionin.
Pra, rreziku fatal është i rrallë, por komplikacionet serioze ekzistojnë. Dhe pikërisht për këtë arsye vendi ku kryhet, monitorimi i pacientit, përvoja e personelit dhe mundësia për të ndërhyrë menjëherë në një urgjencë janë thelbësore.
Në rastin e Mazonakis, megjithatë, nuk është provuar ende se plazmafereza e vrau atë.
Autopsia nuk dha përgjigjen që të gjithë prisnin
Autopsia e 54-vjeçarit është kryer, me praninë edhe të ekspertit të zgjedhur nga familja.
Por përfundimi paraprak ishte befasues: vetëm autopsia nuk mundi të përcaktonte shkakun e vdekjes.
Tani priten rezultatet toksikologjike, histologjike dhe laboratorike. Ato duhet të ndihmojnë ekspertët të kuptojnë çfarë e çoi zemrën e Mazonakis drejt arrestit dhe, mbi të gjitha, nëse ekziston një lidhje shkakësore me procedurën që po kryhej atë ditë.
Dhe ky është dallimi më i rëndësishëm: arresti kardiak është mënyra se si zemra ndaloi; nuk është domosdoshmërisht përgjigjja përse ndaloi.
Nga një vdekje e papritur, në një çështje që tronditi Greqinë
Mijëra njerëz dolën për t’i dhënë lamtumirën Giorgos Mazonakis, ndërsa vdekja e tij ka hapur në Greqi një debat që tashmë shkon përtej humbjes së një artisti të famshëm.
Ministri grek i Shëndetësisë, Adonis Georgiadis, shkoi deri aty sa i kërkoi falje familjes, duke deklaruar se “sistemi nuk ishte në gjendje ta mbronte” dhe se duhen gjetur boshllëqet që lejojnë promovimin dhe ofrimin e shërbimeve mjekësore në mënyra potencialisht problematike.
Sepse pas gjithë zhurmës rreth “longevity”, “detox”, anti-aging dhe trajtimeve që premtojnë një trup më të ri apo më të shëndetshëm, mbetet një e vërtetë shumë më pak tërheqëse për Instagramin:
Një procedurë mjekësore mbetet procedurë mjekësore. Edhe kur paketohet si wellness. Edhe kur e kryejnë të famshmit. Edhe kur duket moderne.
Për Giorgos Mazonakis, përgjigjja përfundimtare ende mungon. Deri sa të dalin analizat dhe të përfundojë hetimi, askush nuk mund të thotë me siguri nëse procedura i shkaktoi vdekjen.
Por ajo që tashmë dihet ka qenë e mjaftueshme për të ngritur pyetje tepër serioze: Pse po kryhej kjo procedurë në atë ambient? Kush po e monitoronte? Çfarë ndodhi gjatë 42 minutave të regjistruara nga aparatura? Çfarë ndodhi më pas deri në telefonatën drejt urgjencës? Dhe, mbi të gjitha, a mund të ishte shpëtuar Giorgos Mazonakis?
Këto janë pyetjet që tani duhet t’u përgjigjet hetimi.
